S&P: Κλειδί οι εξωτερικές ανισορροπίες για νέες αναβαθμίσεις της Ελλάδα

Οι εμπορικοί κραδασμοί και η αυξημένη μακροοικονομική αβεβαιότητα αναμένεται να επιβραδύνουν τη βελτίωση των εξωτερικών μεγεθών στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, με διαφοροποιημένο αποτύπωμα ανάλογα με τα διαρθρωτικά «μαξιλάρια» κάθε οικονομίας, σύμφωνα με ανάλυση της S&P Global. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου οι εξωτερικές ανισορροπίες παραμένουν έντονες, παρά τη βελτίωση σε ανάπτυξη και δημόσια οικονομικά.

Η S&P εκτιμά ότι τα κέρδη που κατέγραψαν την τελευταία δεκαετία Ισπανία και Πορτογαλία θα μετριαστούν, αν και οι οικονομίες τους –με ισχυρή εξάρτηση από τις υπηρεσίες– προσφέρουν σχετική προστασία έναντι του αμερικανικού εμπορικού προστατευτισμού. Η Ιταλία, αν και περισσότερο εκτεθειμένη σε εμπορικούς κινδύνους, ξεκινά από ισχυρότερη εξωτερική θέση και αναμένεται να συνεχίσει τη βελτίωση με πιο συγκρατημένο ρυθμό.

Ελλάδα και Κύπρος: Υψηλά ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών

Παρά την πρόοδο σε ΑΕΠ και δημοσιονομικά, Ελλάδα και Κύπρος καταγράφουν τα υψηλότερα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών στην ευρωζώνη. Την περίοδο 2020-2024, το μέσο έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 7,6% του ΑΕΠ για την Ελλάδα και στο 8,5% για την Κύπρο, σημαντικά υψηλότερα από την προ πανδημίας περίοδο. Τα ελλείμματα αντανακλούν τη μεταπανδημική ανάκαμψη, τις αυξημένες εισαγωγές λόγω του Ταμείου Ανάκαμψης και την εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια.

Στην Ελλάδα, το εξωτερικό χρέος έχει σταθεροποιηθεί, παραμένοντας ωστόσο υψηλό, στο 230% του ΑΕΠ στο τέλος του 2024. Η S&P επισημαίνει ότι αφορά κυρίως τον δημόσιο τομέα, με μακρές διάρκειες και ευνοϊκούς όρους, ενώ έχει ξεκινήσει και σταδιακή αποκλιμάκωση. Η περαιτέρω αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης θα εξαρτηθεί από τη συνέχιση της μείωσης των εξωτερικών ανισορροπιών.

Η Κύπρος εμφανίζει πιο θετική δυναμική, καθώς οι ισχυρές εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων σε τεχνολογία και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες χρηματοδοτούν τα ελλείμματα και οδηγούν σε καθαρή μείωση του εξωτερικού χρέους, στοιχείο που στηρίζει τη θετική προοπτική της αξιολόγησης.

Ισπανία – Πορτογαλία: Επιβράδυνση απομόχλευσης

Ισπανία και Πορτογαλία διόρθωσαν απότομα τις εξωτερικές ανισορροπίες μετά την κρίση χρέους, περνώντας σε πλεονάσματα τρεχουσών συναλλαγών και παρατεταμένη απομόχλευση. Παρά την προσωρινή επιδείνωση λόγω πανδημίας και ενεργειακού σοκ, η ισχυρή ανάκαμψη του τουρισμού και των εξαγωγών υπηρεσιών βελτίωσε εκ νέου τη διεθνή τους θέση. Ο τρέχων εμπορικός κραδασμός αναμένεται να επιβραδύνει αλλά όχι να ανατρέψει αυτή την πορεία.

Ιταλία: Σταθερή εξωτερική θέση

Η Ιταλία διατηρεί ισχυρότερη εξωτερική βάση, με περιορισμένη συσσώρευση εξωτερικού χρέους και πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών. Παρά την έκθεση σε εμπορικούς κινδύνους, η S&P εκτιμά ότι το πλεόνασμα θα παραμείνει κοντά στο 1% του ΑΕΠ την περίοδο 2026-2028, χωρίς να διαταραχθεί η σταθερότητα της διεθνούς επενδυτικής θέσης.

Ratings: Κλειδί οι εξωτερικές ισορροπίες

Σύμφωνα με τη S&P Global, οι εξωτερικές χρηματοοικονομικές εξελίξεις θα αποτελέσουν καθοριστικό παράγοντα για τις μελλοντικές αξιολογήσεις. Οι σταθερές προοπτικές για Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία αντανακλούν βραδύτερη πρόοδο υπό αυξημένους κινδύνους, ενώ η θετική προοπτική της Κύπρου υποδηλώνει περαιτέρω σύγκλιση με χώρες υψηλότερης πιστοληπτικής διαβάθμισης.