ΙΕΑ: Υπερπροσφορά πετρελαίου το 2026 παρά τις γεωπολιτικές αναταραχές

Σε έντονη υπερπροσφορά αναμένεται να βρεθεί η παγκόσμια αγορά πετρελαίου το πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με νέα έκθεση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (ΙΕΑ), καθώς μέχρι στιγμής οι πλεονάζουσες ποσότητες έχουν αντισταθμίσει τους γεωπολιτικούς κινδύνους που διαταράσσουν την προσφορά.

Η IEA υπολογίζει ότι η παγκόσμια προσφορά θα υπερβεί τη ζήτηση κατά 4,25 εκατ. βαρέλια ημερησίως το πρώτο τρίμηνο του 2026. Ενα πλεόνασμα τέτοιου μεγέθους αντιστοιχεί περίπου στο 4% της παγκόσμιας ζήτησης.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ανέβει κατά περίπου 6% από την αρχή του έτους, καθώς οι ανησυχίες για τη γεωπολιτική κατάσταση και το ενδεχόμενο διαταραχών στην αγορά ενίσχυσαν τις αγορές.

Οι ΗΠΑ συνέλαβαν στις αρχές του μήνα τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Nicolas Maduro και κάλεσαν πετρελαϊκές εταιρείες να επενδύσουν στη χώρα για την ενίσχυση της παραγωγής. Ωστόσο, βραχυπρόθεσμα, οι προμήθειες από τη Βενεζουέλα έχουν διαταραχθεί. Παράλληλα, οι απειλές για αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν έχουν εντείνει τις ανησυχίες για μείωση της προσφοράς, ενώ επιθέσεις με drones και τεχνικά προβλήματα έχουν περιορίσει την παραγωγή στο Καζακστάν.

«Αν δεν σημειωθούν σημαντικές διαταραχές στην προσφορά από το Ιράν ή τη Βενεζουέλα ή περαιτέρω περικοπές από άλλους παραγωγούς, είναι πιθανό να επανεμφανιστεί ένα σημαντικό πλεόνασμα το πρώτο τρίμηνο του 2026», ανέφερε η IEA. «Προς το παρόν, τα αυξημένα αποθέματα προσφέρουν κάποια ανακούφιση στους παράγοντες της αγοράς και συγκρατούν τις τιμές», σημείωσε.

Παύση από τον OPEC+

Η προσφορά αυξήθηκε ταχύτερα από τη ζήτηση κυρίως επειδή ο OPEC+ άρχισε να αυξάνει την παραγωγή από τον Απρίλιο του 2025, μετά από χρόνια περικοπών. Αλλοι παραγωγοί, όπως οι ΗΠΑ, η Γουιάνα και η Βραζιλία, έχουν επίσης ενισχύσει την παραγωγή τους. Ωστόσο, ο OPEC+ «πάγωσε» τις αυξήσεις παραγωγής για το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Για το σύνολο του έτους, η αγορά θα αντιμετωπίσει ένα «έμμεσο» πλεόνασμα 3,69 εκατ. βαρελιών ημερησίως, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της IEA, ελαφρώς χαμηλότερο από την εκτίμηση των 3,84 εκατ. στην έκθεση του προηγούμενου μήνα. Στη μείωση της πρόβλεψης συνέβαλε ότι αυξήθηκαν οι προσδοκίες για τη ζήτηση κατά 70.000 βαρέλια την ημέρα στα 930.000 λόγω της εξομάλυνσης των οικονομικών συνθηκών μετά την αναταραχή από τους δασμούς και των χαμηλότερων τιμών πετρελαίου.

Η IEA σημείωσε ότι είναι ακόμη νωρίς για να αποτιμηθούν πλήρως οι επιπτώσεις όλων των πρόσφατων γεωπολιτικών εξελίξεων στην αγορά πετρελαίου, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός στις εξαγωγές της Βενεζουέλας μείωσε τις αποστολές κατά 580.000 βαρέλια ημερησίως από τον Δεκέμβριο έως τις αρχές Ιανουαρίου.

Σημειώνεται ότι το πλεόνασμα αναμένεται να ενισχυθεί ιδιαίτερα το πρώτο τρίμηνο, καθώς τότε τα διυλιστήρια παγκοσμίως πραγματοποιούν προγραμματισμένες εργασίες συντήρησης και η ζήτηση είναι χαμηλότερη.