Ποιος ελέγχει τα πετρέλαια της Βενεζουέλας – Τι σημαίνει η σύλληψη Μαδούρο για την αγορά

Η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο έφερε ξανά στο προσκήνιο έναν από τους πιο πολιτικά φορτισμένους πετρελαϊκούς κλάδους στον κόσμο, αναγκάζοντας τους επενδυτές να επανεκτιμήσουν ποιος ελέγχει τους αργούς πετρελαϊκούς πόρους της Βενεζουέλας και κατά πόσο μπορούν να αναζωογονηθούν ουσιαστικά έπειτα από δεκαετίες παρακμής.

Προς το παρόν, η απάντηση φαίνεται σχετικά απλή. «Η Petróleos de Venezuela (PDVSA), η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία, ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής και των αποθεμάτων πετρελαίου», δήλωσε ο Andy Lipow, πρόεδρος της Lipow Oil Associates στο CNBC.

Η αμερικανική ενεργειακή εταιρεία Chevron δραστηριοποιείται στη χώρα μέσω δικής της παραγωγής και μιας κοινοπραξίας με την PDVSA, ενώ ρωσικές και κινεζικές εταιρείες συμμετέχουν επίσης μέσω συνεργασιών· ωστόσο, «ο πλειοψηφικός έλεγχος παραμένει στην PDVSA», ανέφερε ο Lipow.

Η Βενεζουέλα εθνικοποίησε την πετρελαϊκή της βιομηχανία τη δεκαετία του 1970, γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία της PDVSA. Η παραγωγή πετρελαίου κορυφώθηκε περίπου στα 3,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 1997, αλλά έκτοτε έχει καταρρεύσει σε εκτιμώμενα 950.000 βαρέλια την ημέρα, εκ των οποίων περίπου 550.000 βαρέλια ημερησίως εξάγονται, σύμφωνα με στοιχεία που παρείχε η Lipow Oil Associates.

Εάν διαμορφωθεί στη Βενεζουέλα μια κυβέρνηση πιο φιλική προς τις ΗΠΑ και τις επενδύσεις, η Chevron θα βρίσκεται «στην καλύτερη θέση» για να επεκτείνει τον ρόλο της, δήλωσε ο Saul Kavonic, επικεφαλής έρευνας ενέργειας στη MST Financial. Ευρωπαϊκές εταιρείες όπως η Repsol και η Eni θα μπορούσαν επίσης να ωφεληθούν, δεδομένων των υφιστάμενων θέσεών τους στη Βενεζουέλα, πρόσθεσε.

Τι σημαίνει για το παγκόσμιο πετρέλαιο

Οποιαδήποτε αλλαγή καθεστώτος θα μπορούσε να διαταράξει την εμπορική αλυσίδα που διατηρεί τη ροή των βαρελιών της Βενεζουέλας, προειδοποίησαν ειδικοί του κλάδου.

«Δεδομένου ότι αυτή τη στιγμή δεν είναι σαφές ποιος έχει την εξουσία στη Βενεζουέλα, ενδέχεται να δούμε τις εξαγωγές να σταματούν εντελώς, καθώς οι αγοραστές δεν γνωρίζουν σε ποιον να στείλουν τα χρήματα», δήλωσε ο Lipow. Πρόσθεσε ότι ο τελευταίος γύρος αμερικανικών κυρώσεων σε έναν “σκιώδη στόλο” δεξαμενόπλοιων έχει επηρεάσει σοβαρά τις εξαγωγές, αναγκάζοντας τη Βενεζουέλα να μειώσει την παραγωγή.

Ο όρος «σκιώδης στόλος» αναφέρεται σε δεξαμενόπλοια που λειτουργούν εκτός των παραδοσιακών συστημάτων ναυτιλίας, ασφάλισης και κανονιστικής εποπτείας για τη μεταφορά αργού πετρελαίου από χώρες που υπόκεινται σε κυρώσεις. Τα πλοία αυτά χρησιμοποιούνται συχνά για τη μεταφορά πετρελαίου από χώρες όπως η Βενεζουέλα, η Ρωσία και το Ιράν, οι οποίες αντιμετωπίζουν αμερικανικούς περιορισμούς στις ενεργειακές τους εξαγωγές.

Ο Lipow αναμένει ότι η Chevron θα συνεχίσει να εξάγει 150.000 βαρέλια ημερησίως, περιορίζοντας οποιαδήποτε άμεση επίπτωση στην προσφορά. Παρ’ όλα αυτά, ανέφερε ότι η ευρύτερη αβεβαιότητα θα μπορούσε να προσθέσει ένα βραχυπρόθεσμο «ασφάλιστρο κινδύνου» περίπου 3 δολαρίων ανά βαρέλι.

Αυτή η άνοδος θα εκδηλωνόταν σε μια αγορά που πολλοί αναλυτές θεωρούν επαρκώς εφοδιασμένη, τουλάχιστον προς το παρόν. «Η αγορά πετρελαίου αυτή τη στιγμή τείνει προς υπερπροσφορά», δήλωσε ο Bob McNally της Rapidan Energy Group, χαρακτηρίζοντας τον άμεσο αντίκτυπο «σχεδόν αμελητέο».

Η μακροπρόθεσμη σημασία της Βενεζουέλας έγκειται στο είδος του πετρελαίου που παράγει. Το βαρύ, υψηλής περιεκτικότητας σε θείο αργό της χώρας είναι τεχνικά δύσκολο στην εξόρυξη, αλλά ιδιαίτερα πολύτιμο για σύνθετα διυλιστήρια, ειδικά στις ΗΠΑ. «Τα αμερικανικά διυλιστήρια… λατρεύουν να “ρουφούν” αυτό το παχύ, βρώμικο πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα και τον Καναδά», δήλωσε ο McNally.

«Τα πραγματικά ζητήματα είναι αν η πετρελαϊκή βιομηχανία θα μπορέσει να επιστρέψει στη Βενεζουέλα και να αντιστρέψει δύο δεκαετίες φθοράς και εγκατάλειψης, επαναφέροντας την παραγωγή σε υψηλότερα επίπεδα».

Εάν μια νέα κυβέρνηση υπό την ηγεσία της αρχηγού της αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, εγκατασταθεί πολύ γρήγορα, οι κυρώσεις θα μπορούσαν να χαλαρώσουν και οι εξαγωγές πετρελαίου να αυξηθούν αρχικά, καθώς τα αποθέματα θα χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή εσόδων, ανέφερε ο Lipow. Ωστόσο, μια τέτοια βραχυπρόθεσμη αύξηση θα μπορούσε να ασκήσει πιέσεις στις τιμές, πρόσθεσε.

Ωστόσο, κάθε ιδέα για μια διατηρήσιμη ανάκαμψη προσκρούει σε σκληρούς φυσικούς περιορισμούς. «Η πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας βρίσκεται σε τόσο κακή κατάσταση που ακόμη και με αλλαγή κυβέρνησης είναι απίθανο να σημειωθεί οποιαδήποτε ουσιαστική αύξηση της παραγωγής πετρελαίου για χρόνια, καθώς απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις για την αποκατάσταση των υφιστάμενων υποδομών», σημείωσε.

Παρομοίως, η Helima Croft της RBC προειδοποίησε ότι η πορεία προς την ανάκαμψη είναι μακρά, επικαλούμενη την «πολυετή παρακμή της Βενεζουέλας υπό τα καθεστώτα Τσάβες και Μαδούρο». Ανέφερε ότι, σύμφωνα με στελέχη του πετρελαϊκού κλάδου, θα απαιτούνται τουλάχιστον 10 δισ. δολάρια ετησίως για την αναστροφή της κατάστασης στον τομέα, με ένα «σταθερό περιβάλλον ασφάλειας» να αποτελεί απόλυτη προϋπόθεση.

«Όλα τα ενδεχόμενα ακυρώνονται σε ένα χαοτικό σενάριο αλλαγής εξουσίας, όπως αυτό που σημειώθηκε στη Λιβύη ή το Ιράκ», κατέληξε.