Πώς η σύλληψη Μαδούρο θα επηρεάσει τις τιμές του πετρελαίου

Ο σχεδιασμός του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβει τον έλεγχο της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας και να ζητήσει από αμερικανικές εταιρείες να την αναζωογονήσουν μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, δεν είναι πιθανό να έχει άμεσο και σημαντικό αντίκτυπο στις τιμές του πετρελαίου, αναφέρει σε ανάλυσή του το AP.

Η πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας βρίσκεται σε κακή κατάσταση έπειτα από χρόνια εγκατάλειψης και διεθνών κυρώσεων, οπότε μπορεί να χρειαστούν χρόνια και μεγάλες επενδύσεις προκειμένου να αυξηθεί αισθητά η παραγωγή. Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές εμφανίζονται αισιόδοξοι ότι η Βενεζουέλα θα μπορούσε να διπλασιάσει ή ακόμη και να τριπλασιάσει τη σημερινή της παραγωγή, που ανέρχεται σε περίπου 1,1 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, επιστρέφοντας σχετικά γρήγορα σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

"Παρότι πολλοί αναφέρουν ότι οι πετρελαϊκές υποδομές της Βενεζουέλας δεν υπέστησαν ζημιές από τις αμερικανικές στρατιωτικές ενέργειες, στην πραγματικότητα φθείρονται εδώ και πάρα πολλά χρόνια και θα χρειαστεί χρόνος για να αποκατασταθούν", δήλωσε ο Πάτρικ Ντε Χάαν, επικεφαλής αναλυτής πετρελαίου στην πλατφόρμα παρακολούθησης τιμών καυσίμων GasBuddy.

Οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες θα θελήσουν ένα σταθερό καθεστώς στη χώρα προτού προχωρήσουν σε μεγάλες επενδύσεις, και το πολιτικό τοπίο στη Βενεζουέλα παραμένει ακόμη αβέβαιο. Μπορεί λοιπόν ο Τραμπ να δηλώνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τον έλεγχο, ωστόσο η νυν αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας υποστήριξε —πριν το ανώτατο δικαστήριο της χώρας της της δώσει καθήκοντα μεταβατικής προέδρου— ότι ο Μαδούρο θα έπρεπε να αποκατασταθεί στην εξουσία.

"Αν όμως φανεί ότι οι ΗΠΑ καταφέρνουν να διοικήσουν τη χώρα τις επόμενες 24 ώρες, θα έλεγα ότι θα υπάρξει μεγάλη αισιοδοξία πως οι αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες θα μπορούσαν να μπουν και να αναζωογονήσουν σχετικά γρήγορα την πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας", δήλωσε ο Φιλ Φλιν, ανώτερος αναλυτής αγορών στην Price Futures Group.

Και αν η Βενεζουέλα καταφέρει να εξελιχθεί σε πετρελαϊκή υπερδύναμη, πρόσθεσε ο Φλιν, "αυτό θα μπορούσε να παγιώσει χαμηλότερες τιμές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα" και να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία.

Το πετρέλαιο δεν διαπραγματεύεται τα Σαββατοκύριακα, οπότε δεν υπήρξε άμεση επίδραση στις τιμές. Ωστόσο, δεν αναμένεται μεγάλη μεταβολή όταν οι αγορές ανοίξουν ξανά. Η Βενεζουέλα είναι μέλος του OPEC, οπότε η παραγωγή της λαμβάνεται ήδη υπόψη, ενώ αυτή τη στιγμή υπάρχει πλεόνασμα πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά.

Αποδεδειγμένα αποθέματα

Η Βενεζουέλα είναι γνωστό ότι διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο, περίπου 303 δισ. βαρέλια, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου.

Έτσι, οι διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες έχουν λόγους να ενδιαφέρονται για τη Βενεζουέλα. Μεγάλες εταιρείες, όπως η Exxon Mobil και η Chevron, δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο το Σάββατο. Εκπρόσωπος της ConocoPhillips, ο Ντένις Νας, ανέφερε σε email ότι η εταιρεία "παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα και τις πιθανές τους επιπτώσεις στην παγκόσμια ενεργειακή προσφορά και σταθερότητα. Είναι πρόωρο να γίνει οποιαδήποτε εικασία για μελλοντικές επιχειρηματικές δραστηριότητες ή επενδύσεις".

Η Chevron είναι η μόνη εταιρεία με σημαντικές δραστηριότητες στη Βενεζουέλα, όπου παράγει περίπου 250.000 βαρέλια την ημέρα. Η Chevron, που επένδυσε για πρώτη φορά στη Βενεζουέλα τη δεκαετία του 1920, δραστηριοποιείται στη χώρα μέσω κοινοπραξιών με την κρατική εταιρεία Petróleos de Venezuela S.A., γνωστή ως PDVSA.

Ωστόσο, παρά τα τεράστια αυτά αποθέματα, η Βενεζουέλα παράγει λιγότερο από το 1% της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου. Η διαφθορά, η κακοδιαχείριση και οι οικονομικές κυρώσεις των ΗΠΑ οδήγησαν σε σταθερή μείωση της παραγωγής από τα 3,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 1999 στα σημερινά επίπεδα.

Το πρόβλημα δεν είναι ο εντοπισμός του πετρελαίου. Το ζήτημα είναι το πολιτικό περιβάλλον και κατά πόσο οι εταιρείες μπορούν να βασιστούν στο κράτος ότι θα τηρήσει τα συμβόλαια. Το 2007, ο τότε πρόεδρος Ούγκο Τσάβες εθνικοποίησε μεγάλο μέρος της παραγωγής πετρελαίου και εκδίωξε μεγάλους παίκτες όπως η ExxonMobil και η ConocoPhillips.

"Το θέμα δεν είναι μόνο ότι οι υποδομές βρίσκονται σε κακή κατάσταση, αλλά κυρίως πώς θα πειστούν οι ξένες εταιρείες να αρχίσουν να επενδύουν μεγάλα κεφάλαια χωρίς να έχουν ξεκάθαρη εικόνα για την πολιτική σταθερότητα, το καθεστώς των συμβολαίων και τα συναφή", δήλωσε ο Φρανσίσκο Μονάλντι, διευθυντής του προγράμματος ενέργειας για τη Λατινική Αμερική στο Πανεπιστήμιο Rice.

Ωστόσο, οι υποδομές πράγματι χρειάζονται σημαντικές επενδύσεις.

"Η εκτίμηση είναι ότι για να αυξήσει η Βενεζουέλα την παραγωγή της από το ένα εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα —όση είναι σήμερα— στα τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια, θα χρειαστεί περίπου μια δεκαετία και επενδύσεις ύψους περίπου 100 δισ. δολαρίων", είπε ο Μονάλντι.

Ισχυρή ζήτηση

Η Βενεζουέλα παράγει τον τύπο βαρέος αργού πετρελαίου που είναι απαραίτητος για το ντίζελ, την άσφαλτο και άλλα καύσιμα για βαρέα μηχανήματα. Το ντίζελ είναι σε έλλειψη παγκοσμίως λόγω των κυρώσεων στο πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα και τη Ρωσία και επειδή το ελαφρύτερο αμερικανικό αργό δεν μπορεί εύκολα να το αντικαταστήσει.

Πριν από χρόνια, τα αμερικανικά διυλιστήρια στις ακτές του Κόλπου είχαν προσαρμοστεί για να επεξεργάζονται αυτόν τον τύπο βαρέος αργού, σε μια περίοδο που η παραγωγή πετρελαίου στις ΗΠΑ μειωνόταν και το αργό από τη Βενεζουέλα και το Μεξικό ήταν άφθονο. Έτσι, τα διυλιστήρια θα ήθελαν πολύ μεγαλύτερη πρόσβαση στο αργό της Βενεζουέλας, καθώς αυτό θα τα βοηθούσε να λειτουργούν πιο αποδοτικά και τείνει να είναι λίγο φθηνότερο.

Η αύξηση της παραγωγής της Βενεζουέλας θα μπορούσε επίσης να διευκολύνει την άσκηση πίεσης στη Ρωσία, καθώς η Ευρώπη και ο υπόλοιπος κόσμος θα μπορούσαν να προμηθεύονται περισσότερο ντίζελ και βαρέα καύσιμα από τη Βενεζουέλα και να σταματήσουν να αγοράζουν από τη Ρωσία.

"Υπήρξε μεγάλο όφελος για τη Ρωσία από την κατάρρευση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας. Και ο λόγος είναι ότι ήταν ανταγωνιστής στη διεθνή αγορά αυτού του τύπου πετρελαίου", είπε ο Φλιν.

Περίπλοκο νομικό τοπίο

Ωστόσο, ο Μάθιου Γουάξμαν, καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και πρώην αξιωματούχος εθνικής ασφάλειας στην κυβέρνηση Τζορτζ Ου. Μπους, δήλωσε ότι η κατάληψη του ελέγχου των πόρων της Βενεζουέλας ανοίγει επιπλέον νομικά ζητήματα.

"Για παράδειγμα, ένα μεγάλο ζήτημα θα είναι ποιος πραγματικά κατέχει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας;" έγραψε ο Γουάξμαν σε email. "Μια στρατιωτική δύναμη κατοχής δεν μπορεί να πλουτίζει αφαιρώντας τους πόρους ενός άλλου κράτους, αλλά η κυβέρνηση Τραμπ πιθανότατα θα ισχυριστεί ότι η κυβέρνηση της Βενεζουέλας δεν τους κατείχε ποτέ νόμιμα".

Ωστόσο, ο Γουάξμαν, που υπηρέτησε στα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας και στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας επί Μπους, σημείωσε ότι "έχουμε δει την κυβέρνηση να μιλά με ιδιαίτερα απαξιωτικό τρόπο για το διεθνές δίκαιο όταν πρόκειται για τη Βενεζουέλα".