Ράλι-ρεκόρ στον χρυσό: Το απόλυτο καταφύγιο των επενδυτών - Πιέσεις σε δολάριο και ομόλογα

Η απόσυρση των απειλών του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για επιβολή επιπλέον δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες με αφορμή τη Γροιλανδία επέτρεψε στην Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεχίσει τη διαδικασία επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η επιθετική στάση της Ουάσιγκτον άφησε πίσω της ένα ακόμη – και το πιο σοβαρό έως σήμερα – ρήγμα στις ευρωατλαντικές σχέσεις, οι οποίες αποτελούν θεμελιώδη πυλώνα της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης.

Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, η δυσπιστία μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσιγκτον έφθασε σε νέο ιστορικό επίπεδο, με την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να δηλώνει ότι η αλλαγή της διεθνούς τάξης δεν είναι απλώς «σεισμική», αλλά μόνιμη.

Νέο κύμα αβεβαιότητας στην παγκόσμια οικονομία

Η κρίση γύρω από τη Γροιλανδία προστέθηκε σε μια μακρά αλυσίδα αβεβαιοτήτων που δημιούργησαν οι πολιτικές Τραμπ κατά το πρώτο έτος της νέας προεδρικής του θητείας, επηρεάζοντας την παγκόσμια οικονομία και τις διεθνείς αγορές.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, ο δείκτης αβεβαιότητας για την οικονομική πολιτική έφθασε τον Απρίλιο του 2025 στο υψηλότερο επίπεδο από το 2015, μετά την εξαγγελία των οριζόντιων «ανταποδοτικών» δασμών του Τραμπ στις 2 Απριλίου.

Η έκθεση επισημαίνει ότι: «Ο γεωοικονομικός κατακερματισμός και ο γεωπολιτικός κίνδυνος έχουν εξελιχθεί σε βασικές πηγές οικονομικής αβεβαιότητας, οι οποίες περιορίζουν την ανάπτυξη και μπορούν να εντείνουν τις πιέσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές».

Ράλι-ρεκόρ στον χρυσό: Το απόλυτο καταφύγιο των επενδυτών

Μετά τη σύγκρουση για τη Γροιλανδία, η αβεβαιότητα εντάθηκε ακόμη περισσότερο, γεγονός που αποτυπώθηκε στο πρωτοφανές ράλι του χρυσού και των πολύτιμων μετάλλων.

Ο χρυσός έχει αυξηθεί 15% από τις αρχές του 2026, μετά από άνοδο 64% το 2025, με την τιμή να αγγίζει ακόμη και τα 5.000 δολάρια ανά ουγκιά.

Πρόκειται για άνοδο που ξεπερνά ακόμη και το ιστορικό ράλι του 1979, όταν η δεύτερη πετρελαϊκή κρίση είχε προκαλέσει παγκόσμιο οικονομικό σοκ.

Ενδεικτικό της έντασης των ανησυχιών είναι ότι ο χρυσός συνέχισε να ενισχύεται ακόμη και μετά την υπαναχώρηση του Τραμπ από τις απειλές επιβολής δασμών στην Ευρώπη.

Την Τετάρτη, πριν από την ομιλία του στο Νταβός και τη συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, η τιμή έφθασε τα 4.887 δολάρια.

Την Πέμπτη, παρά αρχική διόρθωση 1,2%, κατέγραψε νέα ιστορικά υψηλά.

Αντίστοιχα, το ασήμι κινήθηκε κοντά στα 100 δολάρια ανά ουγκιά, επίσης σε επίπεδα-ρεκόρ.

Οι πιέσεις στη Fed και το πλήγμα στο δολάριο

Το ράλι του χρυσού ενισχύθηκε περαιτέρω από:

• τους εμπορικούς δασμούς του Τραμπ

• τις επανειλημμένες απειλές κατά της ανεξαρτησίας της Fed

Η κατάσταση κλιμακώθηκε στις αρχές του 2026, όταν ασκήθηκε ποινική δίωξη κατά του επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ, για υπερβάσεις στο κόστος ανακαίνισης των κεντρικών κτιρίων της Fed στην Ουάσιγκτον.

Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν:

• σε υποχώρηση του δολαρίου περίπου 1% έναντι του ευρώ,

• σε μαζικές πωλήσεις αμερικανικών ομολόγων.

Οι αποδόσεις διαμορφώθηκαν:

• 10ετές: περίπου 4,3%

• 30ετές: περίπου 4,9%

Παράλληλα, ο οίκος αξιολόγησης Scope εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ θα φθάσει στο 140% του ΑΕΠ έως το 2030.

Χρηματιστήρια: Από τη βουτιά στο «TACO trade»

Την Τρίτη καταγράφηκε η μεγαλύτερη τριμηνιαία πτώση των αμερικανικών μετοχών, με την αγορά να ανακάμπτει από την Τετάρτη, στηριζόμενη στο λεγόμενο:TACO trade (Trump Always Chicken Out) δηλαδή στο σενάριο ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος τελικά υποχωρεί από τις πιο ακραίες εξαγγελίες του.

Παγκόσμια ανάπτυξη: Ανθεκτική αλλά με χαμένες ευκαιρίες

Η αρνητική επίδραση των δασμών περιορίστηκε:

• από την τελική υποχώρηση των ΗΠΑ από τις αρχικές υπέρογκες επιβαρύνσεις,

• από τις μεγάλες επενδύσεις στην τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη,

• από τις μειώσεις επιτοκίων των κεντρικών τραπεζών,

• και από τα μέτρα δημοσιονομικής στήριξης.

Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο:

• το παγκόσμιο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,3% το 2025,

• αντίστοιχος ρυθμός καταγράφεται και για το 2026.

Ωστόσο, το ΔΝΤ επισημαίνει ότι: χωρίς τους δασμούς και τη συνεχιζόμενη πολιτική αβεβαιότητα από τις ΗΠΑ, οι προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης θα ήταν σαφώς καλύτερες.