Πώς ο Ντράγκι ανοίγει το δρόμο για να δοθούν νέα στεγαστικά δάνεια στην Ελλάδα

Πώς ο Ντράγκι ανοίγει το δρόμο για να δοθούν νέα στεγαστικά δάνεια στην Ελλάδα
Χαράς ευαγγέλια για τις ελληνικές τράπεζες καθώς τον ερχόμενο Οκτώβριο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θέτει για πρώτη φορά στα χρονικά δύο προγράμματα που θα αφορούν σε αγορές χρεογράφων διασφαλισμένων με απαιτήσεις έναντι του ιδιωτικού τομέα (asset - backed securities, ABSs) – τιτλοποιημένες απαιτήσεις και αγορές καλυμμένων τραπεζικών ομολόγων (covered bonds).


Στην ουσία έρχεται να δώσει ρευστότητα στις τράπεζες και να πάρει στα χέρια της εργαλεία δανεισμού των τραπεζών που σήμερα πωλούνταν σε funds.
Οι καλυμμένες ομολογίες είναι στην ουσία ομόλογα που έχουν διπλή κάλυψη:
α. Την εγγύηση του πιστωτικού ιδρύματος.
β. Χαρτοφυλάκια δανείων που έχουν διαχωριστεί από τα υπόλοιπα στοιχεία ενεργητικού (χαρτοφυλάκιο ασφαλείας). Το χαρτοφυλάκιο ασφαλείας αποτελείται συνήθως από ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια που τηρούν συγκεκριμένα κριτήρια καταλληλότητας (eligibility criteria).
Τα ομόλογα αυτά είτε εκδίδονται από τις ίδιες τις τράπεζες απευθείας είτε από εταιρίες ειδικού σκοπού.
Ουσιαστικά δηλαδή πρόκειται για ομόλογα που έχουν διάρκεια όση και τα στεγαστικά δάνεια που περιέχουν ενώ σε άλλες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται για χρηματοδότηση νέων δανείων που αποπληρώνονται από τα προηγούμενα τα οποία είναι συνήθως καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες.
Η αγορά καλυμένων ομολογιών από την ΕΚΤ ουσιαστικά θα γίνεται με πολύ χαμηλό επιτόκιο και θα δίνει τη δυνατότητα στις τράπεζες να εκδώσουν τέτοιου είδους προϊόντα για να πάρουν φθηνό χρήμα. Αυτό ειδικά στις τράπεζες του Νότου σήμερα είναι πολύ δύσκολο καθώς οι ιδιώτες είτε δεν αγοράζουν καλυμμένες ομολογίες είτε τις αγοράζουν με υψηλό κόστος για τις τράπεζες.
Όμως η αγορά από την ΕΚΤ δεν θα γίνεται ανεξέλεγκτα καθώς οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ναι μεν θα δίνεται ρευστότητα αλλά οι ελληνικές τράπεζες που θα την αποκτούν θα είναι υποχρεωμένες να τη διοχετεύσουν στην αγορά με συγκεκριμένο τρόπο. Ποιος είναι ο τρόπος; Θα δίνουν δάνεια μόνο σε υγιής επιχειρήσεις και αφού υπάρχει εμεπριστατωμένο επιχειρηματικό σχέδιο. Ουσιαστικά η ΕΚΤ θα παρακολουθεί που πηγαίνουν τα χρήματα και αν αυτά δεν πάνε εκεί που πρέπει οι ποινές θα είναι ιδιαίτερα αυστηρές. Στην Ελλάδα η παρακολούθηση είναι ποιο εύκολη από τις άλλες χώρες δεδομένου ότι υπάρχουν στις τράπεζες και οι Επίτροποι.
Βέβαια η τιτλοποίηση στεγαστικών με την έκδοση καλυμμένων ομολογιών και πώλησή τους στην ΕΚΤ σημαίνει ουσιαστικά ότι τα δάνεια μέχρι να αποπληρωθούν θα τα μεταβιβαστούν στην ΕΚΤ. Και εδώ το ζήτημα είναι αν θα επαναληφθεί το φαινόμενο του Ταμείου Παρακαθηκών όπου τιτλοποιήθηκαν δάνεια και στη συνέχεια οι δανειολήπτες που βρέθηκαν με πρόβλημα αποπληρωμής δεν μπορούσαν να κάνουν ρυθμίσεις ή χρήση των νόμων όπως για παράδειγμα ο νόμος Κατσέλη.
Ο τρόπος που θα γίνεται η διαδικασία με την ΕΚΤ δεν έχει ακόμα ξεκαθαριστεί αλλά πληροφορίες από την Τράπεζα της Ελλάδος αναφέρουν η ΕΚΤ θα απαιτεί κάθε δάνειο που δεν αποπληρώνεται να αντικαθίσταται με ευθύνη της τράπεζας που εκδίδει το ομόλογο από άλλο δάνειο ίσης αξίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η απόφαση της ΕΚΤ για την αγορά ειδικών τίτλων των τραπεζών δεν ήταν εύκολη καθώς υπήρξε αντίδραση μέλη της που υποστήριξαν ότι θα βρεθεί με πακέτο τοξικών δανείων που θα επιβαρύνουν τελικά τους ευρωπαίους φορολογούμενους. Υπό αυτές τις συνθήκες αναμένεται με ενδιαφέρον η ακριβής διαδικασία αγοράς τέτοιων τίτλων που θα ανακοινωθεί το προσεχές διάστημα.


ΝΙΚ