Ευρωπαϊκές τράπεζες: Νέα άνοδος 30 δισ. ευρώ στα έσοδα από τόκους έως το 2027

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες αναμένεται να δουν ενίσχυση ύψους 30 δισ. ευρώ στα έσοδα από τόκους την επόμενη διετία, καθώς η αύξηση των δανείων και οι στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου συμβάλλουν στην εξουδετέρωση της πίεσης στην κερδοφορία που προκαλεί το περιβάλλον χαμηλότερων επιτοκίων σύμφωνα με τους Financial Times.

Η αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους (Net Interest Income – NII) — βασικός μοχλός της κερδοφορίας των τραπεζών — αναμένεται ευρέως να επιταχυνθεί το 2026 και το 2027, έπειτα από στασιμότητα το 2025, όταν οι κεντρικές τράπεζες προχώρησαν σε μειώσεις επιτοκίων.

Οι αναλυτές της UBS εκτιμούν ότι τα NII θα αυξηθούν κατά 3% το 2026 και κατά επιπλέον 4,5% το 2027, οδηγώντας τα συνολικά καθαρά έσοδα από τόκους του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα από τα 371 δισ. ευρώ στα 399 δισ. ευρώ μέσα σε δύο χρόνια.

Τα NII — η διαφορά μεταξύ των τόκων που εισπράττουν οι τράπεζες από τους δανειολήπτες και εκείνων που καταβάλλουν στους καταθέτες — αποτελούν τον βασικό πυλώνα κερδοφορίας για τις τράπεζες της ηπειρωτικής Ευρώπης και του Ηνωμένου Βασιλείου από το 2022, όταν οι κεντρικές τράπεζες ξεκίνησαν τον κύκλο αυξήσεων επιτοκίων από ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Η εξέλιξη αυτή συνέβαλε καθοριστικά στο ευρύ ράλι των τραπεζικών μετοχών.

Σύμφωνα με την UBS, ο ευρωπαϊκός τραπεζικός κλάδος αναμένεται να καταγράψει αύξηση μόλις 2 δισ. ευρώ στα NII το 2025. Ωστόσο, ο συνδυασμός πιστωτικής επέκτασης, δομικών στρατηγικών αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου και διαφορών στον ρυθμό με τον οποίο οι τράπεζες ανά χώρα επωφελούνται από τα υψηλότερα επιτόκια αναμένεται να οδηγήσει σε ανάκαμψη των NII.

«Περίπου τα δύο τρίτα των καθαρών εσόδων από τόκους στην Ευρώπη προέρχονται από αγορές που καθυστερούν να αποκομίσουν τα οφέλη των υψηλότερων επιτοκίων — όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ολλανδία — και οι οποίες συνεχίζουν να αναπτύσσονται ακόμη και όταν τα επιτόκια πολιτικής μειώνονται», δήλωσε ο Jason Napier, επικεφαλής ανάλυσης ευρωπαϊκών τραπεζών στην UBS.

Οι γαλλικές τράπεζες είναι ιδιαίτερα αργές στο να επωφεληθούν από τα υψηλότερα επιτόκια, καθώς η στεγαστική τους αγορά βασίζεται κυρίως σε δάνεια σταθερού επιτοκίου.

Η κερδοφορία των τραπεζών στη Γαλλία πιέζεται επίσης από έναν δημοφιλή αποταμιευτικό λογαριασμό ηλικίας 200 ετών, που δημιουργήθηκε για την αποκατάσταση των δημόσιων οικονομικών μετά τους πολέμους του Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Τα επιτόκια του λογαριασμού αυτού συνδέονται με τον πληθωρισμό και καθορίζονται από το κράτος, αναγκάζοντας τις τράπεζες να καταβάλλουν υψηλότερους τόκους στους καταθέτες.

Ο Napier σημείωσε ότι σε αγορές όπου τα καθαρά επιτοκιακά περιθώρια αντιδρούν ταχύτερα στις μεταβολές των επιτοκίων πολιτικής, λόγω μεγαλύτερου ποσοστού δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο — όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία — τα NII έφτασαν στο χαμηλότερο σημείο τους γύρω στα μέσα του 2025.

Ακόμη και οι τράπεζες σε αυτές τις χώρες αναμένεται πλέον να καταγράψουν ενίσχυση των NII την επόμενη διετία, με βασικό μοχλό την αύξηση των δανείων.

Αναλυτές της Deutsche Bank ανέφεραν ότι η σταθεροποίηση των περιθωρίων και η συνεχής επιτάχυνση της πιστωτικής επέκτασης σημαίνουν πως τα NII θα «επανεμφανιστούν ως ο βασικός μοχλός αύξησης των εσόδων» το 2026. Το 2025, τα έσοδα από προμήθειες και λοιπές μη επιτοκιακές δραστηριότητες — κυρίως από πωλήσεις και συναλλαγές — αποτέλεσαν την κύρια πηγή αύξησης των εσόδων για τις ευρωπαϊκές τράπεζες.

Οι τράπεζες διαχειρίζονται επίσης τις διακυμάνσεις των επιτοκίων μέσω δομικών στρατηγικών αντιστάθμισης. Οι δομικές αντισταθμίσεις περιλαμβάνουν swaps επιτοκίων, τα οποία επιτρέπουν στις τράπεζες να εξομαλύνουν τον αντίκτυπο των μεταβολών των επιτοκίων, συμβάλλοντας στη διαχείριση του επιτοκιακού κύκλου και της κερδοφορίας.

Αναλυτές της Morgan Stanley σημείωσαν: «Με τον κύκλο μειώσεων επιτοκίων στην Ευρωζώνη να έχει ολοκληρωθεί ή να βρίσκεται πολύ κοντά στο τέλος του, εκτιμούμε ότι τα NII για τον κλάδο συνολικά έφτασαν στο χαμηλότερο σημείο τους κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2025 και από εδώ και στο εξής αναμένεται να επιταχυνθούν, με οδηγούς την πιο απότομη καμπύλη αποδόσεων και την αύξηση των όγκων».

Παράλληλα, η UBS προβλέπει ότι η πιστωτική επέκταση στο σύνολο των ευρωπαϊκών τραπεζών θα επιταχυνθεί σε ετήσιο ρυθμό 4% την επόμενη διετία, από 3% το 2025. Οι προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις αναμένεται επίσης να παραμείνουν σταθερές, στα 54 δισ. ευρώ το 2026 και στα 56 δισ. ευρώ το 2027.

Η απότομη άνοδος των μακροπρόθεσμων επιτοκίων έχει τροφοδοτήσει ένα παρατεταμένο ράλι στις ευρωπαϊκές τραπεζικές μετοχές, το οποίο οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα συνεχιστεί και το 2026.

Ο δείκτης Euro Stoxx Banks, που παρακολουθεί τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρωζώνης, ενισχύθηκε κατά 75% πέρυσι, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης τον Σεπτέμβριο του 2008.