Το παράθυρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για υπερβολικές αυξήσεις επιτοκίων κλείνει καθώς πλησιάζει ύφεση και το κόστος δανεισμού πλησιάζει σε επίπεδα που δεν προσφέρουν πλέον στήριξη.
Ο πληθωρισμός ρεκόρ και ο κίνδυνος χειμερινών ελλείψεων ενέργειας βυθίζουν την εμπιστοσύνη στην οικονομία της ευρωζώνης. Καθώς τα σκληρά στοιχεία επιδεινώνονται σταδιακά, τα γεράκια που κατευθύνουν επί του παρόντος την πολιτική της ΕΚΤ έχουν μόνο περιορισμένες ευκαιρίες να επιτύχουν περισσότερες μεγάλες αυξήσεις.
Αυτή η πιθανότητα θα μπορούσε να ισοδυναμεί με τις επόμενες δύο συνεδριάσεις τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο, με τις αγορές να στοιχηματίζουν ήδη ότι η πρώτη θα δώσει μια επανάληψη του ιστορικού βήματος των 75 μονάδων βάσης του Σεπτεμβρίου. Ελάτε το νέο έτος, υποστηρίζοντας ότι η μάχη με τις τιμές ακυρώνει την ανάπτυξη — τη θέση πολλών από τις κεντρικές τράπεζες του κόσμου αυτή τη στιγμή, θα γίνει πολύ πιο δύσκολη.
Αξιωματούχοι στην Ουάσιγκτον αυτή την εβδομάδα για τις ετήσιες συνεδριάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου θα έχουν μια αίσθηση του πόσο άσχημα είναι τα πράγματα όταν ο δανειστής δημοσιεύσει ένα πιο ζοφερό World Economic Outlook αργότερα την Τρίτη. Μια οικονομία σε ύφεση κινδυνεύει να δημιουργήσει σύγκρουση με την ομάδα dovish της ΕΚΤ, η οποία έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό σιωπηλή καθώς τερματίστηκε η ποσοτική χαλάρωση, η εργαλειοθήκη πολιτικής ανανεώθηκε και τα επιτόκια αυξήθηκαν κατά 125 μονάδες βάσης.
«Η ΕΚΤ πρέπει να δράσει γρήγορα τώρα για να μειώσει τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό προτού οι μισθολογικές διαπραγματεύσεις οδηγήσουν σε δευτερογενείς επιδράσεις», δήλωσε ο Karsten Junius, επικεφαλής οικονομολόγος της Bank J Safra Sarasin. «Μόλις οι κίνδυνοι ύφεσης γίνουν πραγματικότητα και οι πιέσεις στην οικονομία αρχίσουν να φαίνονται, θα είναι δύσκολο να προωθηθούν μεγαλύτερες αυξήσεις».
Οι τελευταίες προβλέψεις της ΕΚΤ δεν περιλαμβάνουν ύφεση στη ζώνη του ευρώ των 19 εθνών, αν και η πρόσφατη παρέμβαση της Ρωσίας στην αγορά ενέργειας πιθανότατα καθιστά τις προβλέψεις παρωχημένες και οι έρευνες των υπευθύνων προμηθειών έχουν επισημάνει συρρίκνωση της παραγωγής από τον Ιούλιο. Οι οικονομολόγοι βλέπουν όλο και περισσότερο μια ύφεση ως αναπόφευκτη.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ λέει ότι η ύφεση δεν θα αποσπάσει την προσοχή από το έργο της επαναφοράς του πληθωρισμού στον στόχο του 2% από 10% τον περασμένο μήνα. Δεν βλέπει μια πτώση να τιθασεύει τις τιμές από μόνη της.
«Πρωταρχικός μας στόχος είναι η σταθερότητα των τιμών και πρέπει να το επιτύχουμε. Αν δεν τα καταφέρναμε, θα έβλαπτε πολύ περισσότερο την οικονομία».
Είτε έτσι είτε αλλιώς, τα στοιχεία του τρίτου τριμήνου για το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν δεν αναμένονται πριν από τις 31 Οκτωβρίου, τέσσερις ημέρες μετά την απόφαση αυτού του μήνα για τα επιτόκια. Μια αρχική έκκληση ύφεσης μπορεί να έρθει μόνο όταν δημοσιευθούν στοιχεία για τους τελευταίους τρεις μήνες του 2022 τον Ιανουάριο.
Μέχρι τότε, οι περισσότεροι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θέλουν να δουν το επιτόκιο καταθέσεων, επί του παρόντος 0,75%, στο λεγόμενο ουδέτερο επίπεδο που ούτε τονώνει ούτε περιορίζει την οικονομία που πιστεύεται ότι είναι κάπου κοντά στο 2%.
Για να φτάσουμε γρήγορα εκεί, οι Λετονοί Μαρτίνς Καζάκοι και ο Γκεντιμίνας Σίμκους της Λιθουανίας είναι μεταξύ των αξιωματούχων που κλίνουν προς τον διπλασιασμό του ποσοστού στο 1,5% αυτόν τον μήνα. Ο Φινλανδός Όλι Ρεν και ο Γερμανός Γιόακιμ Νάγκελ στηρίζουν επίσης ένα δυναμικό βήμα.
Ο επικεφαλής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας Κλάας Κνοτ δήλωσε ότι χρειάζονται τουλάχιστον δύο ακόμη «σημαντικές» αυξήσεις.
Οι αξιωματούχοι είναι απρόθυμοι να πουν πού θα κορυφωθούν τα ποσοστά, αλλά για τα γεράκια, η ταχύτητα είναι το κλειδί. Ενώ οι αυξήσεις των επιτοκίων δεν είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από την επιδείνωση της οικονομίας της Ευρώπης, θα γίνουν λιγότερο ευχάριστες καθώς τα νοικοκυριά υποφέρουν. Τα περιστέρια βρίσκουν ήδη τη φωνή τους.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος Φίλιπ Λέιν είναι μεταξύ εκείνων που ζητούν αυτοσυγκράτηση, λέγοντας ότι είναι πολύ νωρίς για να καθοριστεί η επόμενη κίνηση της ΕΚΤ. Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Πορτογαλίας Μάριο Σεντένο προειδοποιεί ότι η υπερβολή τώρα κινδυνεύει να χρειαστεί να υπαναχωρήσει αργότερα.
Ο Ignazio Visco του Taly μπορεί να το έθεσε πιο ξεκάθαρα, αναφερόμενος σε σπάνια δημόσια σχόλια σε μια «ξαφνική επιδείνωση των προοπτικών οικονομικής ανάπτυξης».
«Οι υπερβολικά ταχείες και έντονες αυξήσεις των επιτοκίων θα κατέληγαν να αυξάνουν τον κίνδυνο ύφεσης», είπε στα τέλη Σεπτεμβρίου.
