Αυθαίρετα: Αντίστροφη μέτρηση έως τις 31 Μαρτίου – Ποια ακίνητα κινδυνεύουν να «μπλοκάρουν»

Προθεσμία περίπου δυόμισι μηνών, έως τις 31 Μαρτίου, έχουν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων προκειμένου να τακτοποιήσουν πολεοδομικές εκκρεμότητες και αυθαίρετες κατασκευές.

Μετά την ημερομηνία αυτή, όσα ακίνητα εξακολουθούν να εμφανίζουν αυθαιρεσίες κινδυνεύουν να καταστούν πρακτικά μη μεταβιβάσιμα, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στη λειτουργία της αγοράς ακινήτων συνολικά.

Πάνω από 1,7 εκατ. τακτοποιήσεις – αλλά χιλιάδες παραμένουν εκτός

Μέχρι σήμερα, περισσότερα από 1,7 εκατομμύρια ακίνητα έχουν ενταχθεί σε ρυθμίσεις νομιμοποίησης αυθαιρέτων. Ωστόσο, όσο πλησιάζει η λήξη της προθεσμίας, ο ρυθμός νέων δηλώσεων δεν παρουσιάζει ουσιαστική επιτάχυνση.

Ο βασικός λόγος είναι ότι πολλοί ιδιοκτήτες αγνοούν τις αποκλίσεις του ακινήτου τους και τις διαπιστώνουν μόνο όταν χρειαστεί:

• να προχωρήσουν σε πώληση ή γονική παροχή

• να εκδώσουν Ταυτότητα Κτιρίου

• να ζητήσουν τραπεζική χρηματοδότηση

Τότε, όμως, ενδέχεται να είναι ήδη αργά.

Στο τραπέζι δύσκολες αποφάσεις στο ΥΠΕΝ

Στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπάρχει πλήρης επίγνωση ότι το ζήτημα των αυθαιρέτων δεν μπορεί να παραπεμφθεί επ’ αόριστον.

Καθώς η προθεσμία εκπνέει, επανέρχονται στο προσκήνιο κρίσιμα διλήμματα:

• Θα δοθεί νέα παράταση ή μπαίνει οριστικό τέλος;

• Θα επιλεγεί μια ευέλικτη προσαρμογή ή μια αυστηρή εφαρμογή του νόμου;

• Ποια θα είναι η τύχη των ακινήτων με σοβαρές αυθαιρεσίες;

Πιθανή λύση για μικρές παραβάσεις μέσω μεταβίβασης

Για τα αυθαίρετα Κατηγοριών 1 έως 4, που αφορούν μικρότερες πολεοδομικές παραβάσεις, το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει σύνδεση της τακτοποίησης με τη μεταβίβαση του ακινήτου.

Σύμφωνα με αυτό:

• δεν θα κλείσει πλήρως η δυνατότητα νομιμοποίησης

• η υποχρέωση τακτοποίησης θα ενεργοποιείται κατά την έκδοση της Ταυτότητας Κτιρίου

• η διαδικασία θα γίνεται μόνο όταν ο ιδιοκτήτης θελήσει να μεταβιβάσει το ακίνητο

Η βασική κόκκινη γραμμή παραμένει αμετακίνητη:

Καμία νομιμοποίηση δεν επιτρέπεται για αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν μετά τον Ιούλιο του 2011.

Ανοιχτό μέτωπο η Κατηγορία 5 – Θεσμικό κενό από το 2020

Ιδιαίτερα σύνθετη παραμένει η κατάσταση για τα αυθαίρετα Κατηγορίας 5, δηλαδή:

• κτίρια χωρίς οικοδομική άδεια

• ακίνητα με μεγάλες πολεοδομικές υπερβάσεις

Από το 2020 τα συγκεκριμένα ακίνητα βρίσκονται σε θεσμικό κενό, χωρίς δυνατότητα τακτοποίησης.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο ιδιώτες.

Δημόσια κτίρια σε πολεοδομική «ομηρία»

Σχολεία, δημαρχεία, δημοτικά κτίρια και ακόμη και νοσοκομεία εμφανίζονται πολεοδομικά μετέωρα.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), έως και 30% των δημόσιων κτιρίων ενδέχεται να εμπίπτουν στην Κατηγορία 5.

Οι συνέπειες είναι σοβαρές:

• αδυναμία ένταξης σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης

• μπλοκάρισμα έργων στατικής ενίσχυσης

• απώλεια ευρωπαϊκών πόρων

Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, άλλωστε, αφορά μόνο νομικά τακτοποιημένα ακίνητα.

Τι διακυβεύεται

Η λήξη της προθεσμίας δεν αφορά απλώς μια ακόμη διοικητική εκκρεμότητα. Αγγίζει:

• τη ρευστότητα της αγοράς ακινήτων

• την αξία χιλιάδων περιουσιών

• την αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων

• τη λειτουργία του ίδιου του Δημοσίου

Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν το σύστημα θα κινηθεί προς μια τελική λύση ή αν το πρόβλημα των αυθαιρέτων θα παραμείνει — για ακόμη μία φορά — σε εκκρεμότητα.