Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε να περιορίσει τις τιμές του φυσικού αερίου στα 180 ευρώ το επόμενο έτος, αλλά με μια διάταξη ότι το μέτρο θα μπορούσε να αποσυρθεί εάν υπάρχουν «δυσμενείς επιπτώσεις» – αφήνοντας τους εμπόρους να καταλάβουν πόσο πιθανό είναι να χρησιμοποιηθεί.
Το ανώτατο όριο ξεκινά, το οποίο ξεκινά στις 15 Φεβρουαρίου, έχει ένα δεύτερο στοιχείο: η τιμή πρέπει να είναι πάνω από το ανώτατο όριο για τρεις ημέρες και επίσης να είναι 35 ευρώ ανά μεγαβατώρα πάνω από την παγκόσμια τιμή υγροποιημένου φυσικού για να ενεργοποιηθεί το εργαλείο. Εάν το ανώτατο όριο είχε εισαχθεί στις αρχές του τρέχοντος έτους, θα είχε χρησιμοποιηθεί για περισσότερες από 40 ημέρες τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τα στοιχεία της S&P Global Commodity Insights.
Το μέτρο έχει σχεδιαστεί για να αποτρέπει ακραίες διακυμάνσεις της αγοράς και, μόλις ενεργοποιηθεί, θα παραμείνει σε ισχύ για τουλάχιστον 20 εργάσιμες ημέρες. Θα ισχύει επίσης για όλους τους κόμβους εμπορίας φυσικού αερίου της ΕΕ, με δυνατότητα εξαίρεσης αργότερα. Υπάρχει μια άλλη μεγάλη προειδοποίηση: Οι ρυθμιστικοί φορείς θα κληθούν να κάνουν εκτίμηση επιπτώσεων πριν από τον Φεβρουάριο και το μέτρο μπορεί να ακυρωθεί εάν οι κίνδυνοι υπερτερούν των οφελών, δήλωσε η Επίτροπος της ΕΕ Kadri Simson.
«Εάν ενεργοποιηθεί το ανώτατο όριο, οι συμφωνίες θα πάνε εξωχρηματιστηριακά και η ρευστότητα στους κόμβους θα συρρικνωθεί γρήγορα», δήλωσε ο Jonathan Stern, διακεκριμένος ερευνητής στο Ινστιτούτο Ενεργειακών Μελετών της Οξφόρδης. «Αλλά δεν έχουμε ακόμη δει πώς λειτουργεί το ανώτατο όριο στην πράξη και τι θα σημαίνει για τους κόμβους σε όλη την Ευρώπη».
Όταν οι τιμές του φυσικού αερίου πλησίασαν το ρεκόρ τον Αύγουστο, πυροδότησε ανησυχίες ότι οι τιμές ήταν εκτός ελέγχου και ότι το συμβόλαιο αναφοράς καθοδηγείται από κερδοσκοπία και όχι από την προσφορά και τη ζήτηση. Οι υπουργοί της ΕΕ βλέπουν το ανώτατο όριο ως έναν τρόπο για να διασφαλίσουν ότι αυτό δεν θα ξανασυμβεί.
Το στοιχείο LNG του ανώτατου ορίου είναι να διασφαλιστεί ότι η Ευρώπη παραμένει μια ελκυστική αγορά για προμήθειες, μια ανησυχία που αναφέρεται από χώρες όπως η Γερμανία. Το ανώτατο όριο θα τεθεί σε εφαρμογή κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν η Ευρώπη προσπαθεί να ξαναγεμίσει την αποθήκευση φυσικού αερίου χωρίς σημαντικό κομμάτι εφοδιασμού από τη Ρωσία.
Η Ευρώπη έχει πληγεί από περίπου 1 τρισεκατομμύριο δολάρια από το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος στις επιπτώσεις του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η ΕΕ έχει δηλώσει ότι αναμένει ότι η κρίση θα κυλήσει το επόμενο έτος και ο αντίκτυπος των παρατεταμένων υψηλότερων τιμών θα συνεχίσει να προκαλεί πόνο στη βιομηχανία και τα νοικοκυριά.
«Έχουμε μια μακρά φάση παρατήρησης», μέχρι τον Φεβρουάριο, δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ. «Εάν τα αποτελέσματα της αγοράς και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων είναι τέτοια που ο μηχανισμός είναι καταδικασμένος να αποτύχει, θα πρέπει να διορθωθεί ξανά».
Επιπτώσεις στα χρηματιστήρια…
Το ανώτατο όριο δεν επεκτείνεται στις εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές, που πραγματοποιούνται από μεσίτες προς το παρόν. Αυτό το στενό πεδίο εφαρμογής τροφοδοτεί ανησυχίες ότι περισσότερες συναλλαγές θα μετακινηθούν από τα χρηματιστήρια και σε λιγότερο διαφανείς αγορές.
«Μια τέτοια αλλαγή πιθανότατα θα άφηνε τους καταναλωτές εξίσου εκτεθειμένους στις αυξήσεις των τιμών όπως πριν», δήλωσε ο Jacob Mandel, συνεργάτης για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, στην Aurora Energy Research Ltd.
Ένα ανώτατο όριο τιμών θα μπορούσε να έχει «δυνητικά αμετάκλητες αρνητικές επιπτώσεις» στη λειτουργία των ενεργειακών αγορών της περιοχής που διαρκούν πολύ πέρα από την τρέχουσα κρίση, δήλωσε η Ένωση Ευρωπαϊκών Χρηματιστηρίων Ενέργειας τον περασμένο μήνα. Εάν οι συμμετέχοντες απομακρυνθούν από τα κεντρικά χρηματιστήρια στην εξωχρηματιστηριακή αγορά – για να αποφύγουν τις παρεμβάσεις – αυτό θα σήμαινε χαμηλότερη ρευστότητα και έσοδα για τα χρηματιστήρια, ενώ θα ασκούσε επίσης πίεση στις τιμές spot, προειδοποίησαν.
Η Intercontinental Exchange Inc., που διαχειρίζεται το μεγαλύτερο χρηματιστήριο φυσικού αερίου της Ευρώπης, δήλωσε ότι αξιολογεί την τεχνική σκοπιμότητα, τον αντίκτυπο στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και εάν η αγορά μπορεί να λειτουργήσει με «δίκαιο και ομαλό» τρόπο κάτω από ένα ανώτατο όριο.
«Δεν είναι εύκολο να κατανοήσουμε τον τελικό αντίκτυπό της», δήλωσε η Simone Tagliapietra, ερευνήτρια στη δεξαμενή σκέψης Bruegel στις Βρυξέλλες. «Εν πάση περιπτώσει, αυτό δεν είναι ασημένια σφαίρα».
