Με μαζικές αποστολές επιστολών προς τους δανειολήπτες που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές τους καλούν οι τράπεζες για να ρυθμίσουν τα κόκκινα δάνεια που έχουν προσφέροντάς τους χαμηλά επιτόκια, διαγραφή τόκων, ακόμα και μέρους του κεφαλαίου.
Σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο, μετά από τα capital controls, παρατηρείται αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Σύμφωνα με τo δημοσίευμα, το οποίο επικαλείται τραπεζικές πηγές, στο δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου 4 στους 10 δανειολήπτες δεν πλήρωσαν δόσεις δανείων, ενώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το 70% των δανείων που έχει ρυθμιστεί είναι και πάλι μη εξυπηρετούμενο.
Τα «κόκκινα» δάνεια, όσα δηλαδή έχουν καθυστέρηση πάνω από 90 ημέρες, προσεγγίζουν τα 100 δισ. ευρώ, ενώ αν προστεθούν και εκείνα με καθυστέρηση από ένα μήνα έως τρεις, τότε το ποσό ξεπερνά τα 110 δισ. ευρώ, όταν το συνολικό δανειακό χαρτοφυλάκιο προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις είναι 207 δισ. ευρώ.
Οι τράπεζες ήδη υποβάλλονται σε stress tests, το αποτέλεσμα των οποίων θα κρίνει και το ύψος των κεφαλαίων που θα χρειαστούν για την τρίτη κατά σειρά ανακεφαλαιοποίησή τους. Και τα προβληματικά δάνεια ανεβάζουν αυτόν το λογαριασμό.
Στα στεγαστικά η συνηθέστερη ρύθμιση είναι η επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής, ενώ για ανέργους και οικονομικά ασθενείς εφαρμόζεται πληρωμή μόνο τόκων για διάστημα μέχρι 4 έτη ή καταβολή κλασματικής δόσης (π.χ. το 30% ή το 40% της τοκοχρεωλυτικής δόσης) για περίοδο 2 με 3 χρόνια.
Στην περίπτωση αυτή και εφόσον ο δανειολήπτης είναι συνεπής στις καταβολές του, διαγράφεται το ποσό που αντιστοιχεί στη διαφορά των τόκων, ενώ το τμήμα της δόσης που αντιστοιχεί στο κεφάλαιο προστίθεται στο υπόλοιπο του δανείου.
Στην καταναλωτική πίστη, όπου τα «κόκκινα» δάνεια φτάνουν και στο 50%, οι τράπεζες προτείνουν ακόμη και διαγραφή σημαντικού τμήματος της οφειλής με την προϋπόθεση ότι οι δανειολήπτες θα καταβάλουν άμεσα το εναπομείναν κομμάτι. Τα «κουρέματα» αυτά δεν αφορούν μόνο τους συσσωρευμένους τόκους υπερημερίας, αλλά ακόμη και μέρος του κεφαλαίου. Στόχος των τραπεζών να «ξεπαγώσουν» έστω και ένα τμήμα του δανείου και να μη χρειαστεί να πάρουν πρόσθετες προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις.
Ηδη κάποιες τράπεζες προσφέρουν προγράμματα συγκέντρωσης καταναλωτικών οφειλών με προσημείωση ακινήτου, με τα οποία «κουρεύουν» όχι μόνο τους τόκους υπερημερίας αλλά και τμήμα του κεφαλαίου – από 20% έως 30%.
Στην αγορά υπάρχουν και κάποια προγράμματα ρύθμισης οφειλών από καταναλωτικά δάνεια -χωρίς προσημείωση- με τα οποία προβλέπεται στη λήξη της δανειακής σύμβασης διαγραφή του 25% της οφειλής. Για να ισχύει όμως η διαγραφή, θα πρέπει ο δανειολήπτης να είναι απόλυτα τυπικός στις μηνιαίες καταβολές των δόσεων του δανείου.
Σε πολλές περιπτώσεις εφαρμόζεται το «σπάσιμο» της οφειλής σε… καλό και κακό δάνειο με το πρώτο κομμάτι να εξυπηρετείται κανονικά και το δεύτερο να «παγώνει» επ’ αόριστον. Αυτή η ρύθμιση προβλέπεται από τον Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών.
Αξίζει να σημειωθεί πως το 70% των ρυθμισμένων δανείων έγινε και πάλι προβληματικό, το 51,3% των καταναλωτικών είναι στην «κόκκινη» ζώνη, τέσσερα στα 10 επιχειρηματικά δεν εξυπηρετούνται και το 35,6% των στεγαστικών δεν αποπληρώνεται.
