Σε μικρή επί τα χείρω αναθεώρηση τόσο της ανάπτυξης όσο και του πληθωρισμού στην Ελλάδα για φέτος προχώρησε το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), όπως καταγράφηκε στην τριμηνιαία έκθεση που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα.
Ειδικότερα, η ελληνική ανάπτυξη αναμένεται να αγγίξει το 2,2% (από 2,4% προηγουμένως), ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,8%, από 2,4% πριν, ως συνέπεια της επιβολής δασμών από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
«Εάν και εφόσον παγιωθεί κατάτασταση υψηλότερων δασμών στο διεθνές εμπόριο, αυτό αναπόφευκτα αυξάνει το κόστος για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες» τόνισε από την πλευρά του ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας για να συμπληρώσει «Μειώνει την δυνατότητα των καταναλωτών και των επιχειρήσεων». Ακόμη, συμπλήρωσε: «Το παραπάνω συνεπάγεται μια μείωση ευημερίας που μπορούμε να δούμε με άμβλυνση των ρυθμών μεγέθυνσης και υψηλότερο πληθωρισμό. Ακόμη και αν αυτό δεν συμβεί η μεγάλη όξυνση της αβεβαιότητας αναβάλλει επενδυτικές αποφάσεις και κυρίως τις μεσομακροπρόθεσμες και πιο παραγωγικές».
Αναφορικά με τον χρόνο της αναταραχής,ο κ. Βέττας σημείωσε ότι αυξάνεται το ρίσκο αναταραχών στις κεφαλαιαγορές και υπάρχει μια μεγάλη μεταβλητότητα σε συνέχεια μιας παγκόσμιας οικονομίας που έχει πέσει πολύ ρευστότητα.
Σχετικά με τη χώρα μας, ο ίδιος σημείωσε ότι «Έχουμε επιστρέψει σε προ κρίσης επίπεδα σε πολλά στοιχεία: Ανεργία, ακίνητα, τράπεζες, πιστοληπτική αξιολόγηση πάνω από τη γραμμή».
Ωστόσο, παραμένει το ερώτημα του κατά πόσο ανθεκτική είναι η ελληνική οικονομία απέναντι στις αναταραχές, αλλά και αν υπάρχει δυναμική ώστε να α μπορέσουμε να διατηρήσουμε την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας.
Από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ Ιωάννης Ρέτσος εκτίμησε ότι αυτή η παγκόσμια αναταραχή δεν αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά τον ελληνικό τουρισμό τουλάχιστον για φέτος. «Ίσα ίσα εκτιμώ ότι θα τα πάμε καλά» σημείωσε για να συμπληρώσει ότι ενδέχεται να δημιουργηθεί πρόβλημα στο μεσομακροπρόθεσμο μέλοον, εάν υπάρξει συνέχση των δασμών, η οποία θα επηρεάσει το εισόδημα των Ευρωπαίων.
Ανεπηρέαστος ο τουρισμός
Σε πρώτη φάση η παγκόσμια εμπορική αναταραχή που έχει προκαλέσει η πολιτική Τραμπ δεν φαίνεται να προκαλεί προβλήματα στον τουρισμό. Οι κρατήσεις από τις ΗΠΑ είναι αυξημένες κατά σχεδόν 20% σε σχέση με πέρυσι, είπε ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ, Γιάννης Ρέτσος σημειώνοντας πως ο τουριστικός κλάδος θα επηρεαστεί μόνο αν πάμε σε βάθος χρόνου σε ύφεση στις βασικές αγορές για την Ελλάδα.
«Αυτό που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την τουριστική κίνηση από τις ΗΠΑ είναι η υποτίμηση του δολαρίου έναντι του ευρώ από τις αρχές του έτους», σημείωσε ακόμη ο κ. Ρέτσος εκτιμώντας ωστόσο πως επειδή στην Ευρώπη κατά κύριο λόγο ταξιδεύουν τα μέσα και ανώτερα εισοδήματα των ΗΠΑ οι επιπτώσεις θα αργήσουν να φανούν.
Το βασικό σενάριο για το 2025
Οι εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ βασίζονται στις εξής παραδοχές:
• Η οικονομία της Ευρωζώνης ακολουθεί το βασικό σενάριο της ΕΚΤ (Μάρτιος 2025)γι; ανάπτυξη 0,9% το 2025 (από πρόβλεψη για 1,1% στο προηγούμενο τρίμηνο και 1,3% τον Σεπ. 2024) από 0,8% το 2024, και πληθωρισμό 2,3% το 2025 (από 2,1% στο προηγούμενο τρίμηνο) από 2,4% το 2024.
• Όξυνση της εμπορικής αβεβαιότητας βραχυχρόνια, αλλά αποφυγή κλιμάκωσης ενός παγκόσμιου εμπορικού πολέμου, υποθέτοντας ότι είτε θα επιτευχθεί μια μορφή εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ είτε η απόκριση της ΕΕ ως προς νέους δασμούς θα είναι μετριοπαθής και στοχευμένη.
• Tα επιτόκια ακολουθούν την τάση των σημερινών προθεσμιακών συμβολαίων, δηλαδή το Euribor 3-μηνών σταδιακά υποχωρεί από κοντά στο 2,8% στην αρχή του έτους προς την περιοχή του 2,0% (από προσδοκία για 1,9% το προηγούμενο τρίμηνο) στα τέλη του 2025. Τα επιτόκια στην Ευρώπη αναμένεται να παραμείνουν σε παρεμφερή επίπεδα το 2026.
• Οι διεθνείς τιμές των ενεργειακών αγαθών ακολουθούν το βασικό σενάριο της EIA, με σταθεροποιητικές τάσεις το 2025, χαμηλότερα από το επίπεδό τους το 2024.
• Σταδιακή αποκλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης στην Ουκρανία.
• Η υλοποίηση του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας επιταχύνεται το 2025, με στόχο την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων δράσεων εντός χρονοδιαγράμματος.
• Ο εισερχόμενος τουρισμός για το 2025 αναμένεται ότι θα διατηρήσει τις θετικές επιδόσεις του 2024, σε πραγματικούς όρους.
Οι κίνδυνοι και οι θετικές προοπτικές
Το ΙΟΒΕ ξεχωρίζει τους παρακάτω κινδύνους:
• Κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου ο οποίος ενδέχεται να οδηγήσει σε διαταραχές στους ρυθμούς ανάπτυξης, τον πληθωρισμό και τη σταθερότητα στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, με ερωτηματικά ως προς την ταχύτητα χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής.
• Η διατήρηση των γεωπολιτικών εντάσεων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή αποτελεί μείζων παράγοντα ανησυχίας ως προς την ενεργειακή ασφάλεια, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τις διεθνείς πολιτικές εξελίξεις.
• Αβεβαιότητα ως προς τα δημοσιονομικά μεγέθη της ΕΕ ως απόρροια του σχεδίου επανεξοπλισμού.
• Εναλλακτικό σενάριο μεγάλης αύξησης των διεθνών τιμών ενέργειας με αρνητικές επιπτώσεις στο κόστος παραγωγής και την αποκλιμάκωση των επιτοκίων.
• Υψηλό έλλειμμα στο εξωτερικό ισοζύγιο, με διαρθρωτικά χαρακτηριστικά.
• Απώλεια ανταγωνιστικότητας λόγω υψηλότερου του μ.ό. της Ευρωζώνης πληθωρισμού.
• Καθυστερήσεις στην εξυγίανση των «κόκκινων» δανείων εκτός τραπεζικών ισολογισμών, που δρουν ως εμπόδιο στην ανακατανομή των πόρων.
Σε ό,τι αφορά τις θετικές προοπτικές αναφέρει:
· Η επιτάχυνση στην υλοποίηση του αναθεωρημένου Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δύναται να «ξεκλειδώσει» διεθνή κεφάλαια για παραγωγικές και περισσότερο μακροχρόνιες επενδύσεις.
· Το χαμηλότερο κόστος χρήματος αποτελεί ευκαιρία για επιτάχυνση των επενδύσεων.
· Ο εμπορικός προστατευτισμός δημιουργεί νέες ισορροπίες στις διεθνείς εμπορικές ροές, με προοπτική για αύξηση των μεριδίων αγοράς για ελληνικές εξαγωγές με αυξημένη προστιθέμενη αξία.
· Συνέχιση της βελτίωσης της φορολογικής συμμόρφωσης
