Οι άλλοτε «τελευταίοι», από αδύναμοι κρίκοι γίνονται ηγέτες μιας Ευρώπης που βλέπει τους ισχυρούς να βρίσκονται σε μεγάλα προβλήματα αναφέρει η HSBC, χαρακτηρίζοντας ως μεγάλους «ασθενείς» Γερμανία και Γαλλία.
Η HSBC αξιολογώντας τις οικονομίες της Ευρώπης διαπιστώνει ότι πλέον οι «μεγάλοι» αντιμετωπίζουν σημαντικές αδυναμίες, ενώ η περιφέρεια έχει βρίσκεται σε ένα εντυπωσιακό turnaround και μεταξύ αυτών και ένα μεγάλο success story όπως σημειώνει χαρακτηριστικά η Ελλάδα.
Στα χρόνια της κρίσης Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ελλάδα, Ισπανία και Κύπρος, επλήγησαν πολύ περισσότερο από τον “πυρήνα” Ευρωζώνης, για διαφορετικούς λόγους η καθεμία.
Η Ισπανία και η Ιρλανδία «πλήρωσαν» μια φούσκα των ακινήτων, ενώ οι άλλες τρεις «πλήρωσαν» πολλά χρόνια δημοσιονομικής σπατάλης, με αποτέλεσμα να έχουν υψηλό δημόσιο χρέος και μεγάλες εξωτερικές ανισορροπίες.
Η επιβληθείσα λιτότητα σε πολλές περιπτώσεις αποδείχτηκε αυτοκαταστροφική, καθώς οι απότομες συρρικνώσεις του ΑΕΠ κατέληξαν να ωθήσουν τα επίπεδα του χρέους ακόμη υψηλότερα.
Παράλληλα σύμφωνα με την HSBC υπήρχαν και πολιτικές συνέπειες.
Η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα που ψήφισε μια λαϊκιστική κυβέρνηση (ΣΥΡΙΖΑ – 2015), με μια έντονα ευρωσκεπτικιστική ατζέντα που παραλίγο να βγάλει τη χώρα από την ευρωζώνη.
Το 2018, μια λαϊκιστική κυβέρνηση που συνδύαζε τη σκληρή Αριστερά και τη σκληρή Δεξιά ανέλαβε την εξουσία στην Ιταλία, δημιουργώντας ανησυχίες στην αγορά και διευρύνοντας τα spreads των κρατικών ομολόγων. Από πολλές απόψεις, οι πολιτικές συνέπειες εξακολουθούν να είναι αισθητές, αναφέρει η HSBC.
Ωστόσο, μόλις δέκα χρόνια μετά την κρίση της ευρωζώνης αυτές οι χώρες φαίνεται να έχουν γυρίσει επιτέλους σελίδα. Οι πρόσφατοι ρυθμοί ανάπτυξης συχνά ξεπέρασαν τον μέσο όρο της ευρωζώνης (σε ορισμένες περιπτώσεις με μεγάλο περιθώριο), ενώ η συνολική οικονομική κατάσταση φαίνεται πολύ πιο βιώσιμη.
Οι περιφερειακές οικονομίες έχουν τώρα μερικά από τα χαμηλότερα ελλείμματα στην ευρωζώνη, με αξιοσημείωτη εξαίρεση την Ιταλία. Τα ελλείμματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχουν μετατραπεί σε πλεονάσματα, εκτός από την Ελλάδα, όπου το εξωτερικό έλλειμμα δέχθηκε πλήγμα κατά την πανδημία και την ενεργειακή κρίση και δεν έχει ανακάμψει πλήρως.
Η περιφέρεια είναι πλέον πιο ανταγωνιστική καθώς οι σκληρές μεταρρυθμίσεις για την αύξηση της ευελιξίας της αγοράς εργασίας έχουν ωθήσει τα ποσοστά συμμετοχής του εργατικού δυναμικού και διευκόλυναν μια σημαντική προσαρμογή του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος.
Σε συνδυασμό με τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά προϊόντων και τη βελτιωμένη πρόσβαση σε ξένους επενδυτές, αυτό συνέβαλε στη βελτίωση της εξωτερικής ανταγωνιστικότητας αυτών των χωρών.
Επιπλέον, ο τουριστικός τομέας – ο οποίος σε ορισμένες περιπτώσεις όπως η Πορτογαλία ή η Ελλάδα αντιπροσωπεύει το 10% του ΑΕΠ μόνο ως προς τις ξένες εισπράξεις – ανθεί τα τελευταία χρόνια, συμβάλλοντας στην αύξηση του μεριδίου των εξαγωγών στο ΑΕΠ.
Η βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα είναι επίσης εμφανής όταν εξετάζονται οι διεθνείς συγκρίσεις.
Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Κέντρο Ανταγωνιστικότητας, η Ιρλανδία πέρασε από την 24η θέση στην κατάταξη του κόσμου για την ανταγωνιστικότητα το 2011 στην 4η πέρυσι και η Ελλάδα από την 58η στην 47η.
