Επτά πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε για τη συμφωνία TPP

Επτά πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε για τη συμφωνία TPP
Οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία και άλλες 10 χώρες που βρέχονται από τον Ειρηνικό Ωκεανό (πλην Κίνας...) υπέγραψαν την μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία των τελευταίων 20 ετών, τη λεγόμενη TPP (Trans-Pacific Partnership).

Η συμφωνία θα δημιουργήσει ένα νέο μπλοκ με περιορισμένα εμπόδια στη διακίνηση μιας ευρύτατης γκάμας προϊόντων, από βοδινό κρέας και γαλακτομικά έως υφάσματα και δεδομένα, θέτοντας κοινές προδιαγραφές -μεταξύ άλλων- για τις επενδύσεις, την προστασία του περιβάλλοντος και τις εργασιακές σχέσεις.

Εάν το ΤΡΡ τεθεί σε ισχύ (γιατί πρέπει πρώτα να επικυρωθεί από τα κοινοβούλια και των 12 χωρών που συμμετέχουν, πράγμα διόλου εύκολο..) θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία μετά την ολοκλήρωση του Γύρου της Ουρουγάης το 1994 και την δημιουργία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

Οι Financial Times μας παραθέτουν επτά στοιχεία που αξίζει να γνωρίζουμε για την Συνεργασία των Δύο Πλευρών του Ειρηνικού (Trans-Pacific Partnership).

1. Η TPP αφορά την γεωπολιτική όσο και το εμπόριο.

Αποκαλείται συχνά ως «οικονομική ραχοκοκαλιά» της «στροφής» του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα στην Ασία. Ο στόχος για τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία είναι να πάρουν κεφάλι έναντι της Κίνας, η οποία δεν περιλαμβάνεται στην TPP και να δημιουργήσουν μια οικονομική ζώνη στον Ειρηνικό που μπορεί να εξισορροπήσει την οικονομική επιρροή του Πεκίνου στην περιοχή.

Αφορά επίσης την χάραξη κανονισμών για την παγκόσμια οικονομία του 21ου αιώνα για ζητήματα όπως οι διασυνοριακές ροές δεδομένων μέχρι το πώς οι κρατικά ελεγχόμενες εταιρείες μπορούν να ανταγωνίζονται σε διεθνές επίπεδο.

«Μπορούμε να προωθήσουμε την ανάπτυξη μέσω του εμπορίου, τηρώντας υψηλά πρότυπα» ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ο κ. Ομπάμα στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. «Και αυτό κάνουμε με την TPP – μια εμπορική συμφωνία που θα ανοίξει τις αγορές, ενώ θα προστατεύσει τα δικαιώματα των εργαζομένων και το περιβάλλον, που επιτρέπει μια βιώσιμη ανάπτυξη».

2. Η Κίνα δεν είναι μέσα στην συμφωνία. Αλλά μπορεί να μπει κάποια ημέρα

Αν και η ΤPP έχει αντιμετωπιστεί κατά το παρελθόν ως μια κίνηση των ΗΠΑ για να αναχαιτίσει την Κίνα, τα τελευταία χρόνια επικρατούν πιο ήπιες αντιλήψεις στην Ουάσιγκτον. Η Κίνα έχει διαμηνύσει ότι παρακολουθεί προσεκτικά την εξέλιξη της TPP και ότι δεσμεύεται από τις δικές της αντίπαλες εμπορικές συμφωνίας. Πολλοί παράγοντες της αμερικάνικης επιχειρηματικής κοινότητας αισθάνονται ότι η πραγματική υπόσχεση της TPP βρίσκεται στο άνοιγμα της για την συμμετοχή και άλλων χωρών, ειδικά της Κίνας.

Τα σημερινά μέλη είναι η Αυστραλία, το Μπρουνέι, ο Καναδάς, η Χιλή, η Ιαπωνία, η Μαλαισία, το Μεξικό, η Νέα Ζηλανδία, το Περού, η Σιγκαπούρη, οι ΗΠΑ και το Βιετνάμ. Αλλά περιμένουν ήδη στην ουρά και άλλες ασιατικές οικονομίες όπως η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν και οι Φιλιππίνες και της Λατινικής Αμερικής, όπως η Κολομβία.

3. Στην TPP είναι ενσωματωμένη μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ των δύο εκ των τριών μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου

Η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ δεν έχουν υπογράψει ποτέ κατά το παρελθόν μια διμερή εμπορική συμφωνία. Αλλά όταν η Ιαπωνία πήρε μέρος στις διαπραγματεύσεις για την TPP το 2013, άνοιξε νέες διαπραγματεύσεις για όλα σχεδόν τα προϊόντα, από αυτοκίνητα μέχρι τρόφιμα όπως το μοσχάρι, το ρύζι και το χοιρινό.

Το αποτέλεσμα είναι μια de facto εμπορική συμφωνία ανάμεσα σε δύο από τις τρεις μεγαλύτερες οικονομίες στον κόσμο, που αναμένεται να οδηγήσει σταδιακά στην μείωση των εμποδίων στο εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών.

Αναμένεται επίσης να οδηγήσει σε περαιτέρω ενοποίηση της ιαπωνικής οικονομίας με αυτές της Βόρειας Αμερικής. Ένα από τα τελευταία σημεία τριβής ήταν οι τοπικοί κανονισμοί για τα αυτοκίνητα και τα εξαρτήματα αυτοκινήτων. Οι κατασκευαστές εξαρτημάτων στον Καναδά και το Μεξικό, που έχουν ακμάσει υπό την συμφωνία NAFTA, συγκρούστηκαν με τους Ιάπωνες κατασκευαστές αυτοκινήτων, οι οποίοι παρά την σημαντική παρουσία στην Βόρεια Αμερική συνεχίζουν να έχουν αλυσίδες εφοδιασμού σε χώρες εκτός TPP όπως η Κίνα και η Ταϊλάνδη.

4. Είναι μια ζωτικής σημασίας συμφωνία για τον Σίνζο Άμπε, τον Ιάπωνα πρωθυπουργό

Για να προσπαθήσει να διασφαλίσει την TPP ο κ. Άμπε αναγκάστηκε να αναμετρηθεί με ορισμένους ισχυρούς πολιτικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του γεωργικού λόμπι. Αλλά έχει επιχειρηματολογήσει επανειλημμένα ότι θα βοηθήσει την Ιαπωνία να εφαρμόσει αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που θα τονώσουν τις προοπτικές ανάπτυξης.

Είναι σίγουρα κάτι που το έχει ανάγκη. Το ΑΕΠ της Ιαπωνίας συρρικνώθηκε το δεύτερο τρίμηνο κατά 1,2% σε ετήσια βάση και τα στοιχεία δείχνουν ότι και το τρίτο τρίμηνο δεν θα τα πάει πολύ καλύτερα, οδηγώντας την Ιαπωνία σε τεχνική ύφεση.

5. H ΤPP έχει δεχθεί επικρίσεις σε πολλές από τις χώρες μέλη

Στην προεκλογική καμπάνια στον Καναδά οι διαπραγματεύσεις για την TPP έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου. Αυτό έχει μεγάλη σημασία. Τρία κόμματα διεκδικούν την εξουσία με μικρή διαφορά και ο ηγέτης του Νέου Δημοκρατικού Κόμματος (NPD) απειλεί να αποχωρήσει από την TPP αν το κόμμα του κερδίσει στις 19 Οκτωβρίου.

«To ΝPD, όταν σχηματίσουμε κυβέρνηση στις 19 Οκτωβρίου, δεν θα δεσμεύεται από αυτήν την μυστική συμφωνία που ο πρωθυπουργός Χάρπερ διαπραγματεύεται» ανέφερε.

Αλλά ο Καναδάς δεν είναι το μόνο μέρος που ο TPP προκαλεί αντιδικίες.

Στις ΗΠΑ, την Αυστραλία και άλλες χώρες, οι πολέμιοι της επιτίθενται σε ένα άρθρο που θα επιτρέπει σε ξένες εταιρείες να αμφισβητούν αποφάσεις κυβερνήσεων σε διεθνείς ομάδες διαιτησίας. Στην Αυστραλία το ζήτημα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο, καθώς ο κολοσσός της καπνοβιομηχανίας Philip Morris έχει κινηθεί μέσω μιας αμφιλεγόμενης επενδυτικής συμφωνίας με το Χονκ Κονγκ κατά της κυβέρνησης για την εισαγωγή κανονισμών που επιβάλουν ομοιόμορφη συσκευασία σε όλα τα πακέτα τσιγάρων.

Οι ΗΠΑ έχουν συμφωνήσει να κάνουν ειδικές ρυθμίσεις για τον καπνό και την υγεία. Αλλά αυτή δεν είναι η μόνη διαφωνία…

6. Η TPP απλώς φλερτάρει με το ζήτημα των ανταγωνιστικών υποτιμήσεων…

Ανάμεσα στα ζητήματα που έχουν δημιουργήσει τις μεγαλύτερες αντιδράσεις στις ΗΠΑ είναι αυτό των συναλλαγματικών ισοτιμιών και των ανταγωνιστικών υποτιμήσεων.

Με το ένα βλέμμα στο αδύναμο γεν και στον ανταγωνισμό από την Toyota, η αυτοκινητοβιομηχανία στις ΗΠΑ και οι υποστηρικτές της στο Κογκρέσο πίεζαν να συμπεριληφθεί στην TPP και μια απαγόρευση χειραγώγησης νομισμάτων.

Δεν φαίνεται πως κάτι τέτοιο θα αποτελέσει επίσημα μέρος της TPP. Αλλά υπάρχουν σημάδια ότι οι χώρες μέλη εργάζονται για να αντιμετωπίσουν το ζήτημα παράλληλα με την συμφωνία, αν και οι όποιες δεσμεύσεις δεν θα είναι εκτελεστές.

7. Η TPP θα ανοίξει νέες προοπτικές για περιβαλλοντικούς και εργατικούς κανονισμούς στις εμπορικές συμφωνίες

Από το 2007, οι ΗΠΑ ήταν αναγκασμένες να περιλαμβάνουν στις εμπορικές διαπραγματεύσεις και συζητήσεις για περιβαλλοντικούς και εργατικούς κανονισμούς στις εμπορικές συμφωνίες. Αλλά η TPP θα είναι η πρώτη που θα κάνει τις δεσμεύσεις αυτές εκτελεστές και θα μπορεί να πυροδοτήσει κυρώσεις αν δεν εφαρμοστούν.

Πολλοί οικολόγοι παραμένουν δύσπιστοι, αλλά οι ΗΠΑ επιμένουν ότι η TPP θα βοηθήσει να μειωθεί η εμπορία ειδών υπό εξαφάνιση και θα αντιμετωπίσει άλλα προβλήματα όπως η υπεραλίευση στις χώρες της TPP. Αν οι χώρες δεν τηρούν τις δεσμεύσεις, η Ουάσιγκτον θα χρησιμοποιήσει την συμφωνία για να τις συμμορφώσει.

Επιπλέον, νέοι εργατικοί κανονισμοί στην TPP θα επιφέρουν μεγάλες αλλαγές σε χώρες όπως η Μαλαισία και το Βιετνάμ.

Αξιολόγηση