Η αλήθεια για τα ποσά που χρειαζόμαστε για μισθούς, συντάξεις και περίθαλψη

Η αλήθεια για τα ποσά που χρειαζόμαστε για μισθούς, συντάξεις και περίθαλψη
Πόσα θα «κερδίσουμε» αν ζητήσουμε την πλήρη διαγραφή του χρέους; Πως θα πληρώνουμε μισθούς και συντάξεις αν αποφασίσουμε να καταγγείλουμε το μνημόνιο; Με τι χρήματα θα λειτουργούν τα σχολεία και τα νοσοκομεία αν δεν μας δανείσουν οι εταίροι μας; Ερωτήματα αντίστοιχα με αυτά που προαναφέρθηκαν, κυκλοφορούν από στόμα σε στόμα.

Έτσι, μια προσεκτικότερη ματιά στα οικονομικά δεδομένα της χώρας, αποκτά τεράστια σημασία. Τουλάχιστον οι οποίες αντιπαραθέσεις να γίνονται επί συγκεκριμένων δεδομένων

Ως βάση αναφοράς χρησιμοποιούμε τον προϋπολογισμό του 2012. Αυτό σημαίνει ότι τα μεγέθη μπορεί να είναι διαφοροποιημένα (προς το χειρότερο) δεδομένου ότι η ύφεση έχει ήδη αγριέψει.

Για να πληρώσουμε τους μισθούς και τις συντάξεις, χρειαζόμαστε 20,5 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ είναι οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων ενώ χρειάζονται άλλα δύο δισεκατομμύρια ευρώ για τους μισθούς του προσωπικού στα νοσοκομεία.

Οι απευθείας πληρωμές συντάξεων από το δημόσιο, απαιτούν 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Όμως, το ποσό αυτό δεν φτάνει. Ως γνωστόν, για την πληρωμή των συντάξεων, υπάρχει τριμερής χρηματοδότηση καθώς συμμετέχουν το δημόσιο, οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι. Το κομμάτι που αντιστοιχεί στο δημόσιο, ανέρχεται στα 15,58 δισεκατομμύρια ευρώ. Στο κονδύλι δεν περιλαμβάνονται και τα ποσά που δίνονται για τα κοινωνικά επιδόματα που χρειάζονται ακόμη 1,35 δις. ευρώ.

Από εκεί και πέρα, υπάρχουν και οι λεγόμενες λειτουργικές δαπάνες. Για παράδειγμα, οι συγκοινωνίες χρειάζονται επιχορήγηση 400 εκατ. ευρώ περίπου για να λειτουργήσουν. Συνολικά οι λειτουργικές δαπάνες φτάνουν στα 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Συνολικά, οι λεγόμενες «πρωτογενείς δαπάνες» (ας πούμε ότι αυτές είναι οι απολύτως απαραίτητες δαπάνες για να πληρώνονται μισθοί, συντάξεις, και να λειτουργούν σχολεία και νοσοκομεία) φτάνουν για το 2012 στα 47,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Το σύνολο των δαπανών, είναι 70,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Τι είναι αυτή η διαφορά των 23 δισεκατομμυρίων ευρώ; Τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ είναι φόροι, περίπου 7,3 δισεκατομμύρια ευρώ πάνε για το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων ενώ 700 εκατ. ευρώ είναι τα εξοπλιστικά προγράμματα του στρατού.

Επομένως, αν αποφασίσουμε ότι θα ζητήσουμε μονομερή διαγραφή του συνόλου του χρέους, γλιτώνουμε –θεωρητικά πάντοτε- τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ που καταβάλλουμε σε τόκους. Επίσης, αν αποφασίσουμε ότι δεν θα κάνουμε καμία δημόσια επένδυση (κάτι βέβαια που επιτείνει την ύφεση και κατά συνέπεια την ανεργία) θα «γλιτώσουμε» άλλα 7 δισεκατομμύρια ευρώ. Τις πρωτογενείς δαπάνες (δηλαδή τα 47,7 δισεκατομμύρια ευρώ υπό την προϋπόθεση ότι θα γίνουν οι περικοπές που προβλέπει το μνημόνιο για το 2012) θα πρέπει να τις πληρώσουμε αν θέλουμε να έχουμε μισθούς, συντάξεις, νοσοκομεία, σχολεία κλπ.

Στο σκέλος των εσόδων τώρα. Τα καθαρά έσοδα, προγραμματίζεται να διαμορφωθούν στα 51,4 δισεκατομμύρια ευρώ (υπό την προϋπόθεση ότι θα εισπραχτούν όλα τα χαράτσια του 2012). Όμως, ουδείς μπορεί να προεξοφλήσει ότι το ποσό θα παραμείνει σταθερό σε αυτά τα επίπεδα αν οδηγηθούμε σε «βίαιες» αλλαγές όπως για παράδειγμα η άρνηση πληρωμής του χρέους ή η καταγγελία του μνημονίου. Θα πρέπει να μετρήσει κάποιος –αν αυτό είναι εφικτό- αν θα υπάρξουν συνέπειες στις επιχειρήσεις οι οποίες δεν θα μπορούν να δανειοδοτηθούν και θα βρεθούν αντιμέτωπες με τεράστια προβλήματα ρευστότητας. Αν θα υποχωρήσουν κι άλλο τα κέρδη τους, προφανώς τα έσοδα από τον φόρο νομικών προσώπων δεν θα είναι 2,3 δις. ευρώ όπως προγραμματίζεται. Και αν οι επιχειρήσεις απολύσουν ακόμη περισσότερους, ούτε τα έσοδα από τους φόρους φυσικών προσώπων θα είναι 11,2 δισεκατομμύρια ευρώ.

Περισσότερα από τα μισά έσοδα του κράτους εξαρτώνται από την κατανάλωση. Η έμμεση φορολογία αποδίδει 28,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτά τα έσοδα είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στην ύφεση. Όσο μεγαλύτερη είναι η μείωση του ΑΕΠ, τόσο λιγότερη είναι η κατανάλωση και, αντίστοιχα, τόσο λιγότερο τα φορολογικά έσοδα.

Η αρχή των συγκοινωνούντων δοχείων βρίσκει απόλυτη εφαρμογή στα δημόσια οικονομικά. Αν πειράξεις ένα μέγεθος, επηρεάζονται όλα. Καλό θα είναι αυτό να το έχουμε υπόψη μας όταν ακούμε τα επιχειρήματα που ανταλλάσσονται αυτές τις (κρίσιμες ημέρες) μέσω τηλεοράσεων.

Αξιολόγηση