Τι είναι ο "αυτόματος κόφτης" και πώς θα λειτουργήσει - Τα επόμενα βήματα μετά το Eurogroup

Τι είναι ο "αυτόματος κόφτης" και πώς θα λειτουργήσει - Τα επόμενα βήματα μετά το Eurogroup
Χρονικό περιθώριο 15 ημερών έδωσε το Eurogroup στην ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να καταλήξει σε συμφωνία με το «κουαρτέτο» επί όλων των «προαπαιτούμενων» για την ολοκλήρωση της α’ αξιολόγησης.

Μέσα σε αυτές τις 15 ημέρες, η ελληνική πλευρά θα πρέπει όχι μόνο να καταλήξει στην υπογραφή του λεγόμενου staff level agreement με τους τέσσερις θεσμούς αλλά και να ψηφίσει στη Βουλή όλα τα εναπομείναντα ανοικτά θέματα. Η ανακοίνωση του Eurogroup απαρίθμησε ένα προς ένα τα λεγόμενα “prior actions” τα οποία θα πρέπει να ψηφίσει η Βουλή το αργότερο μέχρι τα ξημερώματα της 24ης Μαίου. Έτσι, το νέο νομοσχέδιο θα πρέπει να περιλαμβάνει:

1. το πακέτο των έμμεσων φόρων, με κυρίαρχη την αύξηση του ΦΠΑ από το 23% στο 24%. Το ίδιο πακέτο θα πρέπει να περιλαμβάνει και παρεμβάσεις στο μισθολογικό κόστος των δημοσίων υπαλλήλων για τις οποίες υπάρχει ρητή αναφορά στην ανακοίνωση του Eurogroup. Μέσα στις επόμενες ημέρες θα φανεί αν οι παρεμβάσεις που θα συμφωνηθούν, θα περιοριστούν στο «πάγωμα» των αυξήσεων στα ειδικά μισθολόγια αλλά και στην εφαρμογή του κανόνα «μια πρόσληψη για πέντε αποχωρήσεις». Το πακέτο των έμμεσων φόρων, ύψους 1,8 δις. ευρώ θα περιλαμβάνει όλα τα συμφωνημένα μέτρα (τσιγάρα, μπύρες, internet, συνδρομητική τηλεόραση, καύσιμα, αυτοκίνητα κλπ), τις αυξήσεις συντελεστών στον ΕΝΦΙΑ, τον περιορισμό των αμυντικών δαπανών κλπ.

2. το νέο πλαίσιο διαχείρισης των κόκκινων δανείων. Και από την ανακοίνωση των Eurogroup επιβεβαιώνεται ότι θα υπάρξει πλήρης απελευθέρωση της αγοράς με μοναδική προσωρινή (έως τέλος 2017) εξαίρεση τα δάνεια που έχουν ενέχυρο την πρώτη κατοικία και αυτό υπό την προϋπόθεση ότι η αντικειμενική της αξία δεν θα ξεπερνά τα 140.000 ευρώ. Η ανακοίνωση του Eurogroup αναφέρεται επίσης στη μεταβίβαση και των «πράσινων δανείων».

3. Τη μεταφορά «πακέτου» περιουσιακών στοιχείων του δημοσίου στο υπό σύσταση υπερΤαμείο Αποκρατικοποιήσεων το οποίο θα πρέπει να διαθέτει τη διοικούσα του Επιτροπή μέχρι το τέλος Ιουνίου και να βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία μέχρι τον Σεπτέμβριο.

4. Την ψήφιση του μηχανισμού λήψης προληπτικών μέτρων σε περίπτωση αποκλίσεων από τον στόχο για το πρωτογενές πλεόνασμα. Το Eurogroup αναφέρει στην ανακοίνωσή του ότι σε περίπτωση ενεργοποίηση του μηχανισμού, η επιλογή των μέτρων δεν θα είναι στη διακριτική ευχέρεια της ελληνικής κυβέρνησης κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι οι «περιοχές» από τις οποίες θα καλυφθούν πιθανές αποκλείσεις θα είναι σαφώς προσδιορισμένες. Η ανακοίνωση αναφέρει ότι τα μέτρα θα μπορούν να προέλθουν και από το σκέλος των εσόδων, αλλά, στην πράξη, θα φανεί ότι θα «φωτογραφηθούν» μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις. Πάντως, το Μέγαρο Μαξίμου σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι δεν υπήρξε καμία απαίτηση για νομοθέτηση συγκεκριμένων μέτρων από την ελληνική κυβέρνηση. Αποκλίσεις από τον στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος (3,5% του ΑΕΠ) θα μπορούν να δικαιολογηθούν μόνο για έκτακτα οικονομικά γεγονότα (π.χ προσφυγικό) τα οποία θα πρέπει όμως να συμφωνηθούν και να προσδιοριστούν ρητά με το «κουαρτέτο».

Παράλληλα με τον τελευταίο κύκλο διαπραγματεύσεων με το κουαρτέτο, θα διεξαχθεί η συζήτηση στο πλαίσιο του Euroworking Group για τα μέτρα διευθέτησης του ελληνικού χρέους. Το EWG θα εισηγηθεί στο Eurogroup ποια θα είναι τα μέτρα βραχυπρόθεσμου, μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου χαρακτήρα. Από το αν θα συμφωνήσει και το ΔΝΤ με αυτά τα μέτρα, θα εξαρτηθεί και η συμμετοχή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα. Ως πιθανά βραχυπρόθεσμα μέτρα, το ελληνικό οικονομικό επιτελείο χαρακτηρίζει την πρόωρη αποπληρωμή χρέους είτε προς κράτη μέλη είτε και προς το ΔΝΤ (προφανώς δάνεια του πρώτου μνημονίου που έχουν και υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης). Στα μεσοπρόθεσμα, περιλαμβάνεται η επιμήκυνση, η έγκριση μεγαλύτερης περιόδου χάριτος αλλά και η μεταφορά κερδών που έχουν αποκομίσει οι εθνικές κεντρικές τράπεζες από την αγορά ελληνικών ομολόγων (τα λεγόμενα ANFAs που μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα 8-10 δις. ευρώ).

Με την ψήφιση των προαπαιτούμενων, το Eurogroup θα έχει τη δυνατότητα να εγκρίνει την αποδέσμευση δόσης προς την Ελλάδα με την ελληνική κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι το ποσό που θα εκταμιευτεί θα είναι μεγαλύτερο των 5,7 δις. ευρώ (σ.σ 5,7 δις. ευρώ είναι οι δύο τελευταίες δόσεις που υπολείπονται από το 2015 ενώ η δόση που αντιστοιχούσε στο 1ο τρίμηνο του 2016 αντιστοιχεί στα 4,3 δις. ευρώ). Κυβερνητικά στελέχη αναφέρουν ότι με την εκταμίευση που θα γίνει μετά το Eurogroup της 24ης Μαίου εφόσον επέλθει η συμφωνία, δεν θα αποπληρωθούν μόνο δάνεια της χώρας αλλά και ληξιπρόθεσμες οφειλές του ελληνικού δημοσίου