Όλες οι προβλέψεις του αναθεωρημένου μνημονίου – Τι μας περιμένει

Όλες οι προβλέψεις του αναθεωρημένου μνημονίου – Τι μας περιμένει
Σε τέσσερις «πυλώνες» στηρίζονται οι μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνει το προσχέδιο του συμπληρωματικού μνημονίου το οποίο δημοσίευσε το πρακτορείο Bloomberg και αποδίδεται στους Ευρωπαίους πιστωτές, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση για βιώσιμη ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.

Αναλυτικά:

1) Αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.

2) Διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

3) Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και προσέλκυση επενδύσεων.

4) Εκσυγχρονισμός του κράτους και της δημόσιας διοίκησης.

Τεχνική βοήθεια: Όπως αναφέρεται στο προσχέδιο, «η επιτυχία προϋποθέτει τη σταθερή εφαρμογή των συμφωνηθέντων πολιτικών για πολλά χρόνια, γεγονός που συνεπάγεται πολιτική δέσμευση». Έχει δοθεί προτεραιότητα σε δράσεις για την πάταξη της φοροδιαφυγής, της απάτης και των κατεστημένων συμφερόντων. Οι μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα εστιάζουν στα μέτρα που αίρουν τις εξαιρέσεις και βάζουν τέλος στις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, αυξάνουν τα κίνητρα για εργασία και διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος. Οι αρχές επωφελούνται της διαθέσιμης τεχνικής βοήθειας από διεθνείς οργανισμούς για μέτρα προς την ενοποίηση του κατακερματισμένου συνταξιοδοτικού συστήματος, για την πρόσβαση στην υγεία για όλους (συμπεριλαμβανομένων και των ανασφαλίστων), αλλά και για να θεσπισθεί ένα κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας με τη μορφή του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Στο προσχέδιο γίνεται ειδική αναφορά σε δίχτυ ασφαλείας μέσω στοχευμένης υποστήριξης σε νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν την πρώτη κατοικία.

Αναπτυξιακή στρατηγική:Η Ελλάδα χρειάζεται να αξιοποιήσει τη συμφωνημένη στρατηγική ανάκαμψης και να συγκροτήσει μια αναπτυξιακή στρατηγική που θα εκμεταλλεύεται πλήρως όλους τους διαθέσιμους πόρους, συμπεριλαμβανομένων και των πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ελληνικές αρχές θα συγκροτήσουν την αναπτυξιακή στρατηγική έως τον Ιούνιο, η οποία μεταξύ άλλων θα πρέπει να στοχεύει στη δημιουργία πιο ελκυστικού περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις §βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος § προώθηση έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας. Η αναπτυξιακή στρατηγική θα πρέπει να συμβάλει στον σχεδιασμό τομεακών προτεραιοτήτων για τομείς όπως τουρισμός, μεταφορές, φάρμακα, logistics και γεωργία.

Μεταρρυθμίσεις στους εισπρακτικούς μηχανισμούς: Η δυνατότητα είσπραξης εσόδων έχει υπονομευθεί από χρόνια με περίπλοκη νομοθεσία, «φτωχή» διοίκηση, πολιτικές παρεμβάσεις και «γενναιόδωρες» αμνηστίες, καθώς και αδύναμη επιβολή. Για τη βελτίωση της κουλτούρας πληρωμών φόρου και ασφαλιστικών εισφορών η κυβέρνηση δεσμεύεται για τη λήψη ισχυρών δράσεων για τη βελτίωση του φορο-εισπρακτικού μηχανισμού.

  • Ως προαπαιτούμενο, οι ελληνικές αρχές θα εφαρμόσουν νομοθεσία προς την καθιέρωση μιας αυτόνομης υπηρεσίας εσόδων που θα προσδιορίζει: 1) τη νομική μορφή, καθεστώς και στόχους της υπηρεσίας 2) τις εξουσίες και λειτουργίες του διευθύνοντος συμβούλου και του ανεξάρτητου διοικητικού συμβουλίου 3) τη σχέση με το υπουργείο Οικονομικών και άλλες κρατικές οντότητες 4) τη σχέση της με τις δημόσιες υπηρεσίες 5) αυτόνομο προϋπολογισμό της υπηρεσίας, με δικά της κεφάλαια και νέα χρηματοδοτική φόρμουλα που ευθυγραμμίζει τα κίνητρα με την είσπραξη φόρων και εγγυάται οικονομική επάρκεια 6) η υπηρεσία θα αναφέρεται στην κυβέρνηση και στο Κοινοβούλιο. Βελτίωση του μηχανισμού είσπραξης δημοσίων εσόδων:Οι ελληνικές αρχές πρέπει να επιταχύνουν και να αυξήσουν την είσπραξη εσόδων σε μόνιμη βάση. Γι’ αυτό και θα βελτιώσουν τη διαδικασία είσπραξης φορολογικών χρεών, δημοσιοποιώντας τον Μάιο μια επικαιροποίηση της λίστας με τους μεγάλους χρεοφειλέτες.

Δημοσιονομική διαχείριση και δημόσιες προμήθειες:Οι αρχές δεσμεύονται να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις που έχουν ως στόχο τη βελτίωση της διαδικασίας προϋπολογισμού και ελέγχου των εξόδων, τη διευθέτηση των καθυστερούμενων οφειλών και την ενδυνάμωση της διαχείρισης ρευστότητας. Με βάση το σχέδιο δράσης για τις δημόσιες προμήθειες που συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2015, οι αρχές θα πρέπει έως τον Μάιο του 2016 να υιοθετήσουν ένα ενοποιημένο, συνεκτικό και απλοποιημένο νομοθετικό πλαίσιο για τις δημόσιες προμήθειες και παραχωρήσεις.

  • Έως τον Φεβρουάριο του 2017 οι αρχές θα υιοθετήσουν μέτρα για τη βελτίωση του συστήματος ένδικων μέσων στον τομέα των δημοσίων προμηθειών. §Έως την 1η Ιουλίου 2016 ένα νέο κεντρικό σύστημα αγορών για τις ανάγκες του 2017 και εφεξής θα τεθεί σε ισχύ, στη βάση του σχεδίου που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την Κομισιόν.

Συντάξεις: Ως προαπαιτούμενο, οι αρχές θα υιοθετήσουν μια συνεκτική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος για την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, έχοντας παράλληλα ως στόχο την εξοικονόμηση έως και 0,5% του ΑΕΠ το 2016 και περίπου 1% του ΑΕΠ έως το 2018, κυρίως στο σκέλος των εσόδων. Οι νομοθετικές προβλέψεις αφορούν την καθιέρωση στενότερου δεσμού μεταξύ εισφορών και δικαιωμάτων. §Καθιέρωση εθνικής σύνταξης στα 346 ευρώ για 15 χρόνια εισφορών, που αυξάνεται σταδιακά στα 384 ευρώ για τα 20 χρόνια ασφάλισης.

  • Επαναϋπολογισμός των συνταξιοδοτικών παροχών § Κατάργηση του ΕΚΑΣ §Εναρμόνιση των κανονισμών για τις εισφορές και επιδόματα
  • Αντιμετώπιση του ελλείμματος στα επικουρικά και μερισματικά ταμεία.

Κοινωνική πρόνοια: Στο προσχέδιο γίνεται ειδική αναφορά στον αντίκτυπο της οικονομικής κρίσης στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, με επιτακτική προτεραιότητα για την κυβέρνηση την άμεση στήριξη των πιο ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων.

Αγορά εργασίας και ανθρώπινο κεφάλαιο: Ως προαπαιτούμενο, η κυβέρνηση θα αρχίσει διαδικασία διαβούλευσης υπό την καθοδήγηση ομάδας ανεξάρτητων συμβούλων για την επανεξέταση των υφιστάμενων πλαισίων της αγοράς εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των μαζικών απολύσεων και συλλογικών συμβάσεων, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις καλύτερες πρακτικές διεθνώς και στην Ευρώπη. Μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, μέχρι τον Σεπτέμβριο οι ελληνικές αρχές θα εναρμονίσουν το πλαίσιο των μαζικών απολύσεων και συλλογικών συμβάσεων με τις καλύτερες πρακτικές της Ε.Ε.

Προβλέπεται επίσης απλοποίηση της εργασιακής νομοθεσίας, ενώ μέχρι τον Ιούλιο οι αρχές θα υιοθετήσουν ένα ενοποιημένο σχέδιο δράσης για να αντιμετωπίσουν την αδήλωτη εργασία προκειμένου να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και να προστατεύσουν τους εργαζομένους. Το σχέδιο θα στηριχθεί από τα άμεσα αποτελέσματα της τεχνικής βοήθειας που θα δοθεί από τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας (ILO). Μέχρι τον Ιούνιο οι αρχές θα συνδέσουν το πλαίσιο αναφοράς της φορολογίας, του συστήματος «Εργάνη» και του ΙΚΑ ώστε να εντοπιστεί η αδήλωτη εργασία, παραχωρώντας στους επιθεωρητές εργασίας περαιτέρω πρόσβαση στις βάσεις δεδομένων της διοίκησης. Επιπλέον, θα παρουσιάσουν ένα χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του συστήματος τεχνολογίας πληροφορικής για την αξιολόγηση του κινδύνου. Ο ενοποιημένος μηχανισμός διάγνωσης των αναγκών της αγοράς εργασίας θα τεθεί σε εφαρμογή τον Δεκέμβριο.

Αγορές προϊόντων και επιχειρηματικό περιβάλλον: Πιο ανοικτές αγορές θεωρούνται αναγκαίες για τη δημιουργία οικονομικών ευκαιριών και βελτίωση της κοινωνικής δικαιοσύνης, περιορίζοντας το «κυνήγι» κέρδους και τη μονοπολιστική συμπεριφορά, η οποία σημαίνει υψηλότερες τιμές και χαμηλότερα επίπεδα διαβίωσης. Μέχρι τον Μάιο του 2016 η κυβέρνηση θα νομοθετήσει πλήρως τις συστάσεις της εργαλειοθήκης Ι του ΟΟΣΑ για τα μη συνταγογραφούμενα φαρμακευτικά προϊόντα. Μέχρι τον Μάιο του 2016 οι αρχές θα εφαρμόσουν και τις εναπομείνασες συστάσεις της εργαλειοθήκης Ι του ΟΟΣΑ για τα τρόφιμα. Μέχρι τον Ιούλιο οι αρχές θα υιοθετήσουν πλήρως τις εκκρεμείς συστάσεις για τα οικοδομικά υλικά. Η υιοθέτηση των εναπομεινασών πέντε συστάσεων της εργαλειοθήκης ΙΙ για τα ποτά και τα πετρελαϊκά προϊόντα θα γίνει έως τον Σεπτέμβριο.

Ρυθμιζόμενες Βιομηχανίες Δικτύου (Ενέργεια, Μεταφορές, Ύδατα): Ανοιχτό παραμένει το σενάριο της πλήρους ιδιωτικοποίησης του ΑΔΜΗΕ (θυγατρική δικτύων της ΔΕΗ) μέχρι το τέλος του 2016. Εντός του Μαΐου, η γενική συνέλευση της ΔΕΗ θα εγκρίνει το σχέδιο απόσχισης του ΑΔΜΗΕ και μέσα στον Ιούνιο να γίνει η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση τουλάχιστον του 20% της εταιρείας σε ιδιώτη. Η διαδικασία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τον Οκτώβριο, ενώ σε περίπτωση που διαπιστωθεί από τους δανειστές ότι δεν υπάρχει επαρκής πρόοδος ή το ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη πώληση είναι ανεπαρκές, τότε προβλέπεται η άμεση εκκίνηση διαγωνισμού για την πώληση του 100% του ΑΔΜΗΕ σε ιδιώτη. Σε άλλες προβλέψεις του προσχεδίου για τον τομέα της ενέργειας αναφέρεται ότι θα ξεκινήσουν άμεσα οι δημοπρασίες ΝΟΜΕ με στόχο μέχρι το 2020 το μερίδιο της ΔΕΗ να έχει πέσει στο 50%. Εντός του έτους θα πρέπει να έχει διατεθεί σε δημοπρασία ποσότητα ενέργειας που αντιστοιχεί με το 8% του παραγωγικού δυναμικού της ΔΕΗ.

Στο προσχέδιο επίσης αναφέρεται ότι πρέπει να προωθηθούν άμεσα οι διαδικασίες για την απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου, αλλαγή της νομοθεσίας για τις ΑΠΕ και προώθηση των διαδικασιών για την εφαρμογή του target model. Στον τομέα της διαχείρισης υδάτινων πόρων θα πρέπει να δημιουργηθεί νέο ρυθμιστικό καθεστώς που θα επιτρέπει την υλοποίηση επενδύσεων στον τομέα της διαχείρισης υδάτινων πόρων και θα αφορά την τιμολογιακή πολιτική. Μέχρι τον Νοέμβριο η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ θα πρέπει να έχουν εκκινήσει τη διαδικασία κατάρτισης επιχειρησιακών σχεδίων που θα αφορούν το επενδυτικό πρόγραμμα και τα βασικά έργα της επόμενης πενταετίας. Το βήμα αυτό θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τον Δεκέμβριο.

Δημόσια διοίκηση: Οι αρχές έχουν ως στόχο να εκσυγχρονίσουν και να ενισχύσουν σημαντικά την ελληνική διοίκηση θέτοντας σε ισχύ ένα πρόγραμμα σε στενή συνεργασία με την Κομισιόν για μία αποτελεσματική και απρόσιτη από πολιτικά συμφέροντα ελληνική δημόσια διοίκηση. Ως προαπαιτούμενο, οι αρχές θα συμφωνήσουν με τους θεσμούς και θα εγκρίνουν νομοθεσία για την αποπολιτικοποίηση των γενικών γραμματέων, την κατάργηση των γενικών γραμματέων των υπουργείων έως τον Δεκέμβριο και αντικατάστασή τους με διοικητικούς γραμματείς. Επίσης, οι αρχές θα συνεχίσουν να εντοπίζουν τις παράνομες προσλήψεις και τις προσωρινές εντολές, καθώς και τις πειθαρχικές υποθέσεις και θα λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα επιβολής. Ως προαπαιτούμενη δράση, οι αρχές θα προτείνουν και θα εφαρμόσουν τριετές στρατηγικό σχέδιο για τη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος δικαιοσύνης.

Αξιολόγηση