Το «success story» του τουρισμού

«Νηνεμία» στα έσοδα, παρά το τουριστικό κύμα

Το «success story» του τουρισμού

Μπορεί η Ελλάδα και φέτος να είναι περιζήτητη για διακοπές, πλην όμως τα έσοδα δεν επιβεβαιώνουν το «success story» της τουριστικής βιομηχανίας.
Τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος για τα ταξιδιωτικά έσοδα είναι ανησυχητικά και «χτυπούν» καμπανάκι στους παράγοντες του τουρισμού, εν όψει, βέβαια, και της καλοκαιρινής περιόδου. H βασική αιτία μείωσης των εσόδων στην Ελλάδα το 2016 ήταν πέρυσι η συρρίκνωση της δαπάνης ανά ταξιδιώτη, που έφθασε στο 11% και ήταν η υψηλότερη μεταξύ των τουριστικών χωρών της μεσογειακής ζώνης.

Οι ετήσιες αφίξεις και οι διανυκτερεύσεις αυξήθηκαν 5,1% και 2,9%, αντίστοιχα, και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις μειώθηκαν 6,8%. Και αυτό συνέβη ενώ οι τιμές διανυκτέρευσης στα ξενοδοχεία παρουσίασαν οριακή αύξηση 0,2% το 2016, όπως αναφέρεται στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
Από τα στοιχεία της τελευταίας εξαετίας διαπιστώνεται ότι η απόκλιση μεταξύ αφίξεων/διανυκτερεύσεων και ταξιδιωτικών εισπράξεων εμφανίστηκε ήδη από το 2014 με αποκορύφωμα το 2016. Η εξέλιξη των εσόδων και η μείωση της καταναλωτικής δαπάνης των ταξιδιωτών συνδέονται με την αβεβαιότητα και τις χαμηλές ή στάσιμες οικονομικές προσδοκίες που χαρακτήρισαν την παγκόσμια, και ιδίως την ευρωπαϊκή οικονομία το 2016.
Η υποχώρηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων, παρά την αύξηση των αφίξεων το 2016, αντανακλά, εκτός από τις μειώσεις των τιμών διαμονής στις οποίες προέβησαν πολλές επιχειρήσεις του κλάδου, και τη μείωση των λοιπών δαπανών των τουριστών. Ο περιορισμός των δαπανών των τουριστών στην Ελλάδα συνδέεται και με άλλους παράγοντες στην παγκόσμια και την ευρωπαϊκή αγορά τουρισμού, όπως είναι το γεγονός ότι ο εξωτερικός τουρισμός γίνεται σταδιακά προσιτός σε νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος, η ευρεία διάδοση του Διαδικτύου, η διάδοση νέων μορφών τουρισμού (π.χ., σύντομα ταξίδια σε πόλεις - city breaks) και νέων μορφών διανυκτέρευσης (όπως σε καταλύματα τύπου Airbnb), αλλά και οι χαμηλότεροι προϋπολογισμοί για αναψυχή των νοικοκυριών, ιδιαίτερα στην Ε.Ε.
Η παρουσία και η συμβολή αυτών των παραγόντων επιβεβαιώνεται, μεταξύ άλλων, από το γεγονός ότι το 2016 η μέση δαπάνη ανά ταξίδι μειώθηκε και στις ανταγωνίστριες χώρες της Ελλάδας, όπως φαίνεται και στον σχετικό πίνακα.
Στην Ελλάδα η δαπάνη ανά ταξιδιώτη διαμορφώθηκε στο -11%, ενώ ακολουθεί η Κύπρος με -6,6% και η Μάλτα με -5,55.

Ανοιχτή πληγή η τρομοκρατία

Οι χαμηλές προσδοκίες, επισημαίνει η έκθεση της ΤτΕ, σχετίζονται στενά και με πολιτικές εξελίξεις όπως οι τρομοκρατικές επιθέσεις στη Γαλλία, στο Βέλγιο και στην Τουρκία, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. κ.ά. Αλλωστε, οι παραπάνω λόγοι οδήγησαν στην παρατηρούμενη μείωση των αφίξεων στην Ελλάδα από τη Γαλλία, την Τουρκία και το Βέλγιο, κατά 22,8%, 13,7% και 3,2%, αντίστοιχα, καθώς και στις μεγάλες μειώσεις των δαπανών ανά διανυκτέρευση των ταξιδιωτών από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία, κατά 13,9% και 12,1%, αντίστοιχα.

Το φετινό καλοκαίρι

Από τις αρχές Μαΐου οι αφίξεις τουριστών έχουν αυξηθεί κατακόρυφα και, εκεί που στην Αθήνα υπήρχαν μόνο οργανωμένα πακέτα, άρχισε ξαφνικά να γίνεται προορισμός, να προσελκύει ταξιδιώτες που έρχονται αναζητώντας περιπέτεια και εναλλακτικές δραστηριότητες, πέρα από τα αρχαία και τα μουσεία.
Η Αθήνα έχει κόσμο από κάθε γωνιά του πλανήτη, με τις παρακάτω εθνικότητες να είναι οι πιο πολυπληθείς ανάμεσα στους τουρίστες των τελευταίων χρόνων: Γερμανοί, Αμερικανοί, Καναδοί, Κινέζοι, Ρώσοι, Γάλλοι, Βρετανοί, Ιταλοί, Ολλανδοί, Πολωνοί.
Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, το ταξιδιωτικό ισοζύγιο τον Απρίλιο του 2017 εμφάνισε πλεόνασμα 247 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, αύξηση κατά 11,3% κατέγραψαν τον Απρίλιο του 2017 οι ταξιδιωτικές εισπράξεις, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 484 εκατ. ευρώ, έναντι 435 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2016, ενώ αύξηση κατά 38,1% παρατηρήθηκε και στις ταξιδιωτικές πληρωμές (Απρίλιος 2017: 237 εκατ. ευρώ, Απρίλιος 2016: 171 εκατ. ευρώ). Η αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων οφείλεται στην άνοδο της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης κατά 12,0%, καθώς η μέση δαπάνη ανά ταξίδι παρουσίασε μικρή μείωση κατά 0,4%. Οι καθαρές εισπράξεις από την παροχή ταξιδιωτικών υπηρεσιών αντιστάθμισαν κατά 20,9% το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών και συνέβαλαν κατά 40,0% στο σύνολο των καθαρών εισπράξεων από υπηρεσίες.

Αξιολόγηση