«Μάχη» για την προίκα του Υπερταμείου

«Μάχη» για την προίκα του Υπερταμείου
Μια ακόμη μάχη ανάμεσα στην κυβέρνηση και στους δανειστές βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη και εκτυλίσσεται κατ’ αρχήν σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων. Σε τι αφορά;

Στην προίκα του ταμείου αποκρατικοποιήσεων μέσω του οποίου υποτίθεται ότι θα πρέπει να εξασφαλιστούν περίπου 50 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι τη λήξη του μνημονίου.

Η μάχη δεν θα είναι καθόλου εύκολη. Ο λόγος; Η ελληνική πλευρά θέλει να προσθέσει στα προικιά του νέου ταμείου ουσιαστικά ολόκληρο το ΤΑΙΠΕΔ αλλά και το ΤΧΣ έτσι ώστε το νέο ταμείο να μπορεί να πουλήσει τις όποιες τραπεζικες μετοχές θα παραμείνουν στην κατοχή του ελληνικού δημοσίου μετά την ανακεφαλαιοποίηση.

Θέλει επίσης να βάλει το ΤΑΙΠΕΔ έτσι ώστε οι προγραμματισμένες αποκρατικοποιήσεις του 2016 –περίπου δύο δισεκατομμύρια- να μπουν στον λογαριασμό των 50 δισεκατομμυρίων ευρώ και ένα μέρος των χρημάτων να κατευθυνθεί για επενδύσεις ή ακόμη και για το ασφαλιστικό.

Σε κάθε περίπτωση, το ποσό των 50 δισεκατομμυρίων ευρώ έχει ήδη μπει σε αμιφισβήτηση. Και αυτό διότι με τον τρόπο που έγινε η ανακεφαλαιοποίηση και τη μικρή χρήση του δανιεσμού του ελληνικού δημοσίου, και τα 25 δισεκατομμύρια ευρώ που θα πήγαιναν στις τράπεζες δεν θα χρησιμοποιηθούν, αλλά και η αξία των τραπεζικών μετοχών που θα παραμείνει στο δημόσιο δεν θα είναι τέτοια που να επιτρέπει τα όνειρα για τη συγκέντρωση 50 δις. ευρώ έστω και σε βάθος τόσων ετών.

Μικρότερη έκθεση του ελληνικού δημοσίου στον διεθνή δανεισμό –από τα περίπου 25 δισεκατομμύρια ευρώ που προορίζονταν για τις τράπεζες τελικώς θα αντληθούν περί τα έξι σύμφωνα με τα όσα ανακοίνωσε η κυβέρνηση- αλλά και αισθητά μικρότερη συμμετοχή του κράτους στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών φέρνει η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης που οδεύει προς το τέλος της.

Έτσι, οι τραπεζικές μετοχές που προορίζονταν να αποτελέσουν ένα από τα βασικά «περιουσιακά στοιχεία» του νέου Ταμείου Αποκρατικοποιήσεων θα είναι λιγότερες δυσκολεύοντας έτσι το εγχείρημα της άντλησης του ποσού των 50 δισεκατομμυρίων ευρώ έστω και σε βάθος πολλών ετών.

Η σύσταση του ταμείου αποκρατικοποιήσεων είναι ένα από τα φλέγοντα θέματα της διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς –η συζήτηση έχει ήδη ξεκινήσει σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων- ενώ πολύ πρόσφατα ο ίδιος ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Β. Σοϊμπλε είχε ζητήσει από την ελληνική πλευρά να επιταχύνει τις διαδικασίες πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, ουσιαστικά δηλαδή να νομοθετήσει τη σύσταση του Ταμείου αλλά να επιλέξει τα περιουσιακά στοιχεία που θα το «προικίσουν».

Η διαπραγμάτευση γύρω από το θέμα του νέου Ταμείου αναμένεται να είναι ιδιαίτερα σκληρή, ειδικά στο κομμάτι που αφορά την «προίκα» του ταμείου αλλά και τους τελικούς στόχους. Για παράδειγμα, η ελληνική κυβέρνηση θα ήθελε ένταξη του ΤΑΙΠΕΔ στο νέο ταμείο ώστε οι όποιες αποκρατικοποιήσεις προχωρήσουν μέσα στο 2016 (σ.σ ο προϋπολογισμός εμπεριέχει σχέδιο ύψους δύο δισεκατομμυρίων ευρώ) να συμπεριληφθούν στον «λογαριασμό» των 50 δις. ευρώ. Ο λόγος;

Ότι πουλιέται μέσω ΤΑΙΠΕΔ, αφορά στο χρέος. Ότι θα πουληθεί μέσω του νέου ταμείου, ουσιαστικά θα κατευθύνεται σε τρεις κατευθύνσεις: πρώτον αποπληρωμή των δανείων για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, δεύτερον για την αποπληρωμή του δημοσίου χρέους και τρίτον για επενδύσεις. Εκτός από το ΤΑΙΠΕΔ, θα πρέπει να αποφασιστεί αν θα περάσει και το ΤΧΣ υπό τον έλεγχο του νέου ταμείου έτσι ώστε το τελευταίο να καταστεί ιδιοκτήτης των όποιων τραπεζικών μετοχών παραμείνουν στην κυριότητα του δημοσίου μετά την ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης.

Το ίδιο το κείμενο της συμφωνίας με τους δανειστές αναφέρει ότι «οι ελληνικές αρχές οφείλουν να αναπτύξουν ένα σημαντικά ενισχυμένο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων με βελτιωμένη διακυβέρνηση. Ελληνικά περιουσιακά στοιχεία μεγάλης αξίας θα μεταφερθούν σε ανεξάρτητο ταμείο το οποίο θα τα ρευστοποιήσει με ιδιωτικοποιήσεις και άλλους τρόπους. Η ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων θα αποτελέσει πηγή για την πραγματοποίηση της προγραμματισμένης εξόφλησης του νέου δανείου του ΕΜΣ και θα αποφέρει κατά τη διάρκεια του νέου δανείου επιδιωκόμενο συνολικό ποσό 50 δισεκ. ευρώ, εκ των οποίων τα 25 δισεκ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για την επιστροφή της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και άλλων περιουσιακών στοιχείων και το 50% κάθε εναπομένοντος ευρώ (τουτέστιν, 50% των 25 δισεκ. ευρώ) θα χρησιμοποιηθεί για τη μείωση της αναλογίας χρέους/ΑΕΠ, το δε υπόλοιπο 50% θα χρησιμοποιηθεί για επενδύσεις.

Το ταμείο αυτό θα συσταθεί στην Ελλάδα υπό τη διαχείριση των ελληνικών αρχών και την εποπτεία των οικείων ευρωπαϊκών θεσμών. Σε συμφωνία με τους θεσμούς και με βάση τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, θα πρέπει να θεσπιστεί νομοθετικό πλαίσιο για να διασφαλιστούν διαφανείς διαδικασίες και κατάλληλος καθορισμός τιμών για την εκποίηση των περιουσιακών στοιχείων, σύμφωνα με τις αρχές και τα πρότυπα του ΟΟΣΑ για τη διαχείριση κρατικών επιχειρήσεων».

Προφανώς, με δεδομένο ότι η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, δεν θα κοστίσει περισσότερα από 6 δισεκατομμύρια ευρώ, άρα και το νέο Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων δεν θα χρειαστεί να επιστρέψει πόρους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ στον ESM. Μένει λοιπόν να αποτυπωθεί σε μια συμφωνία με τους δανειστές το αν θα παραμείνει ο στόχος των 50 δις. ευρώ ή αν θα προσαρμοστεί αυτόματα λόγω του ότι περιορίστηκε η έκθεση στον δανεισμό για την ανακεφαλαιοποίηση αλλά και ταυτόχρονα η συμμετοχή του δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών. Θα χρειαστεί, ωστόσο, να βρει περιουσιακά στοιχεία μεγάλης αξίας τα οποία έστω και σε βάθος δεκαετιών (σ.σ ουσιαστικά τα χρήματα των αποκρατικοποιήσεων θα πρέπει να προκύψουν μέχρι τη λήξη της 3ης δανειακής σύμβασης που έφερε το 3ο μνημόνιο).

Το πρόγραμμα του 2016

Αποκρατικοποιήσεις

Από το πρόγραμμα μετοχοποιήσεων και αποκρατικοποιήσεων, το δημόσιο ευελπιστεί να εισπράξει μέσα στο 2016 περί τα δύο δισεκατομμύρια ευρώ. Το μεγαλύτερο ποσό (1,303 δις. ευρώ) αναμένεται να προέλθει από την παραχώρηση των περιφερειακών αεροδρομίων για 40+10 χρόνια.

Περίπου 188 εκατομμύρια ευρώ θα πρέπει να εξασφαλιστούν από τη ΔΕΣΦΑ, 74 εκατ. ευρώ από την παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης των μαρίνων, 22 εκατομμύρια ευρώ από την πώληση επιλεγμένων κτιρίων του εξωτερικού, 345 εκατομμύρια ευρώ από την αξιοποίηση της έκτασης στο Ελληνικό, 95 εκατομμύρια ευρώ από την αξιοποίηση του Αστέρα Βουλιαγμένης, 19 εκατ. ευρώ από την Κασσιόπη και 7 εκατ. ευρώ από το Παλιούρι.

Υπάρχει και ένα κονδύλι 277 εκατ. ευρώ στο πρόγραμμα το οποίο δεν αναφέρεται από πού θα προέλθει. Σε κάθε περίπτωση όμως, σε εξέλιξη βρίσκονται επίσης οι διαγωνισμοί για την πώληση του ΟΛΠ, του ΟΛΘ, της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, της ΕΕΣΣΤΥ, η πώληση των μετοχών του Ελευθέριος Βενιζέλος αλλά και η αξιοποίηση μιας σειράς ακινήτων του δημοσίου που μπορούν να αποφέρουν έσοδα (μεταξύ αυτών, τα ολυμπιακά ακίνητα σε Γουδί και Μαρκόπουλο, 14 ακίνητα που είναι κατάλληλα για τη δημιουργία μικρών ξενοδοχείων, η έκταση στη Σαμπάριζα Ερμιόνης και το Castelo Bibelli στην Κέρκυρα.

Να σημειωθεί ότι το 2015, κλείνει ουσιαστικά χωρίς αποκρατικοποίηση καθώς ο σχετικός κατάλογος περιλαμβάνει μόνο τα 190 εκατομμύρια ευρώ από τη δόση του ψηφιακού μερίσματος, τα 23 εκατ. ευρώ από την πώληση και επαναμίσθωση συγκεκριμένων ακινήτων του δημοσίου αλλά και τα 20 εκατομμύρια ευρώ από το Αμοιβαίο Ιπποδρομιακό Στοίχημα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της εισηγητικής έκθεσης, το ΤΑΙΠΕΔ έχει αυτή τη στιγμή στην κατοχή του:

1. Το 35,48% των Ελληνικών Πετρελαίων

2. Το 74,02% της ΕΥΑΘ

3. Το 27,3% της ΕΥΔΑΠ

4. Το 74,27% του ΟΛΘ

5. Το 74,14% του ΟΛΠ

6. Το 17% της ΔΕΗ

7. Το 100% της Ελληνικό ΑΕ,

8. Το 30% του Διεθνή Αερολιμένα Αθυηνών

9. Το 55,19% της ΛΑΡΚΟ

10. Το 65% της ΔΕΠΑ

11. Το 100% του Οργανισμού Διεξαγωγής Ιπποδρομιών Ελλάδας

12. Το 100% των εταιρειών ΕΕΣΣΤΥ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, Επενδύσεις Ακινήτων Νέας Κέρκυρας ΑΕ, του Οργανισμού Λιμένος Αλεξανδρούπολης, του Οργανισμού Λιμένος Βόλου, καθώς επίσης και των Οργανισμών Λιμένος Ελευσίνας, Ηγουμενίτσας, Ηρακλείου, Καβάλας, Κέρκυρας, Λαυρίου, Πατρών και Ραφήνας.

Αξίζει να επισημανθεί ότι το ΤΑΙΠΕΔ υλοποιεί ευρύ πρόγραμμα αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου. Τα περισσότερα περιουσιακά στοιχεία είναι εδαφικές εκτάσεις που απαιτούν σημαντικό χρόνο προκειμένου να προετοιμαστούν για αξιοποίηση. Σημαντικά έσοδα αναμένεται ότι θα προέλθουν από ένα υποσύνολο 3000 ακινήτων όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και η εισηγητική έκθεση.

Απευθείας το Ελληνικό Δημόσιο –δηλαδή όχι μέσω ΤΑΙΠΕΔ, ελέγχει μεταξύ άλλων 1,35 δισεκατομμύρια μετοχές της Εθνικής και 950 εκατ μετοχές της Eurobank όπως και 100 εκατομμύρια μετοχέρς τηςAttica Bank. Ελέγχει επίσης το 34,12% της ΔΕΗ, το 6% του ΟΤΕ, το 34,03% της ΕΥΔΑΠ, το 8,93% της Τράπεζας της Ελλάδας αλλά και πολύ μικρές συμμετοχές σε διάφορες εισηγμένες εταιρείες. Υπάρχει επίσης ένας εκτενέστατος κατάλογος από μη εισηγμένες εταιρείες

Αξιολόγηση