Οι φόροι στα τσιγάρα "καίνε" τα έσοδα - Πότε θα αλλάξουν οι τιμές στα πακέτα

Οι φόροι στα τσιγάρα "καίνε" τα έσοδα - Πότε θα αλλάξουν οι τιμές στα πακέτα
 Τα μνημόνια ψαλίδισαν τις επίσημες πωλήσεις τσιγάρων κατά 50%, ποσοστό που μεταφράζεται σε περισσότερα από 15 δισεκατομμύρια τσιγάρα.

Η πτώση όμως δεν φαίνεται να έχει τελειώσει. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα ολοκληρωθεί ο κύκλος των ανατιμήσεων, απόρροια της αύξησης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα τσιγάρα –ακόμη και τα ηλεκτρονικά- που ισχύει από την Πρωτοχρονιά. Μέχρι τον Μάρτιο, τα τσιγάρα θα πωλούνται στο περίπτερο ακόμη και προς 4,5-4,7 ευρώ το πακέτο κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα ακόμη μεγαλύτερη μερίδα των καπνιστών να στραφεί είτε στο «λαθραίο» που πωλείται προς 1,5-2 ευρώ σε κεντρικά σημεία της Αθήνας είτε ακόμη και στους ειδικούς που υπόσχονται εύκολο «κόψιμο» του καπνίσματος. Το αποτέλεσμα; Ο κίνδυνος να δημιουργηθεί «τρύπα» στα έσοδα της εφορίας της τάξεως των 250 εκατομμυρίων ευρώ μέσα στο 2017 –τη στιγμή μάλιστα που το υπουργείο Οικονομικών περιμένει να εισπράξει πάνω από 100 εκατ. ευρώ εξαιτίας της αύξησης του φόρου- είναι ορατός. Και αυτό διότι για κάθε πακέτο των 4,5 ευρώ που δεν θα αγοράζει ο καπνιστής ή για κάθε νόμιμο πακέτο που θα αντικαθιστά με ένα λαθραίο, το ελληνικό δημόσιο θα χάνει έσοδα της τάξεως των 4 ευρώ.

Όπως προκύπτει από τα αναλυτικά στοιχεία του κρατικού προϋπολογισμού της φετινής χρονιάς, το υπουργείο Οικονομικών προσβλέπει σε συνολικά έσοδα της τάξεως των 3,133 δις. ευρώ από τα τσιγάρα, ποσό κατά 217 εκατ. ευρώ μεγαλύτερο συγκριτικά με αυτό που εισπράχθηκε το 2016. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα έσοδα του 2016 από τον καπνό, παρά το γεγονός ότι διαμορφώθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα συγκριτικά με το 2015, ήταν «τεχνικώς ενισχυμένα» σε σχέση με το 2015. Για πρώτη φορά στα χρονικά, κυβέρνηση υποχρεώθηκε να νομοθετήσει προκαταβολικά την αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης ψηφίζοντας τη σχετική διάταξη Μάιο για να την εφαρμόσει επτά μήνες αργότερα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι εταιρείες να σπεύσουν να «αποθεματοποιήσουν» προϊόντα προκειμένου να τα διοχετεύσουν στην αγορά με την ίδια τιμή για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Προφανής λόγος, να καθυστερήσει όσο το δυνατόν περισσότερο η αύξηση της τιμής για να μην μειωθεί η κατανάλωση.

Ήδη από τις πρώτες ημέρες του νέου έτους, άρχισαν να φαίνονται στην αγορά οι πρώτες ανατιμήσεις. Ωστόσο, όπως εκτιμά υψηλόβαθμο στέλεχος του κλάδου, μέσα στις πρώτες ημέρες του Φεβρουαρίου, οι περισσότερες εταιρείες θα υποχρεωθούν σε ανατιμήσεις που θα φτάσουν και στα 50 λεπτά του ευρώ. Το μεγάλο ερώτημα, είναι το τι θα γίνει με την κατανάλωση. Εκπρόσωποι των εταιρειών καπνικών, έχουν προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο να μειωθεί περαιτέρω η νόμιμη κατανάλωση κατά 15% κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα να «χαθούν» τουλάχιστον τρία δισεκατομμύρια τσιγάρα. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τα έσοδα όχι μόνο δεν θα αυξηθούν κατά 217 εκατ. ευρώ όπως έχει προϋπολογίσει το υπουργείο Οικονομικών, αλλά θα μειωθούν κιόλας κατά περίπου 250-300 εκατ. ευρώ.

Αναλυτικά, οι προβλέψεις που έχουν γίνει στον προϋπολογισμό για τα έσοδα από τα καπνικά προϊόντα είναι οι εξής:

  1. Από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα εγχωρίως παραγόμενα καθώς και στα εισαγόμενα από τις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τσιγάρα, το υπουργείο Οικονομικών προσδοκά ότι θα εισπράξει μέσα στο 2017 το ποσό μαμούθ των 2,433 δις. ευρώ έναντι 2,257 δις. ευρώ το 2016 και 2,358 δις. ευρώ που ήταν το εισπρακτικό αποτέλεσμα του 2015.
  2. Από τον ΦΠΑ στα εγχωρίως παραγόμενα καθώς και στα εισαγόμενα από τις χώρες της ΕΕ τσιγάρα, τα έσοδα προβλέπεται να διαμορφωθούν το 2017 στα 651 εκατ. ευρώ έναντι 632 εκατ. ευρώ το 2016 και 651 εκατ. ευρώ το 2015. Όσον αφορά στον ΦΠΑ στα τσιγάρα που εισάγονται από τρίτες χώρες, τα έσοδα προβλέπονται στα 12 εκατ. ευρώ όσα και το 2016 (10,689 εκατ. ευρώ ήταν το 2015)
  3. Από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης των εισαγόμενων από τρίτες χώρες τσιγάρων, τα έσοδα αναμένεται να συγκρατηθούν στα επίπεδα των 15 εκατ. ευρώ, όσα ήταν και το 2016 αλλά και το 2015 (14,52 εκατ. ευρώ).
  4. Από τον καινούργιο φόρο που εισάγεται στα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα έσοδα προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 22 εκατ. ευρώ.

Ένα τσιγάρο, θα φτάσει να κοστίζει μετά τον νέο κύκλο ανατιμήσεων ακόμη και 20-22 λεπτά του ευρώ. Από αυτά τα 22 λεπτά, περίπου τα 19,5 λεπτά θα καταλήγουν στο κράτος είτε υπό μορφή ΦΠΑ είτε υπό μορφή ειδικού φόρου κατανάλωσης. Έτσι, το αν θα επιβεβαιωθούν οι στόχοι που προαναφέρθηκαν, έχει να κάνει αποκλειστικά με την πορεία της κατανάλωσης αλλά και του λαθρεμπορίου που αναμένεται να λάβει ακόμη πιο εκρηκτικές διαστάσεις δεδομένου ότι το οικονομικό κίνητρο γίνεται ισχυρότερο. Έτσι, για κάθε τσιγάρο που δεν θα ανάβει ο καπνιστής ή για κάθε λαθραίο που θα αγοράζει στη θέση ενός νόμιμου τσιγάρου, το δημόσιο θα χάνει 19,5 λεπτά. Αντίθετα, για κάθε νόμιμο τσιγάρο που θα εξακολουθήσει να καταναλώνει, θα κερδίζει περίπου 2-3 λεπτά.

Στελέχη του κλάδου εκτιμούν ότι τον Δεκέμβριο του 2016, τα δημόσια έσοδα από τα καπνικά προϊόντα θα έχουν κινηθεί πάνω από τους στόχους του προϋπολογισμού καθώς οι εταιρείες έσπευσαν στις τελευταίες κινήσεις αποθεματοποίησης πριν από την επιβολή του αυξημένου φόρου. Αν επιβεβαιωθεί αυτή η εκτίμηση για κινήσεις εξασφάλισης αποθεμάτων μέσα στον Δεκέμβριο, το 2017 είναι πολύ πιθανό να ξεκινήσει με «τρύπα» στα έσοδα από τα καπνικά προϊόντα.

Αξιολόγηση